Skip to main content
فهرست مقالات

«خلق به همت» در عرفان ابن عربی

نویسنده:

ISC (12 صفحه - از 225 تا 236)

کلید واژه های ماشینی : همت ، ابن‌عربی ، عارف ، عرفان ابن‌عربی ، قلب ، خلق به همت ، کاشانی ، خیال ، اصطلاح ، عرفان ابن‌عربی به معنای خلق

مؤلف‌ در این‌ مقاله‌ در پی‌ تبیین‌ مفهومی «خلق‌ به‌ همت‌» از نظر ابن‌ عربی‌ و توضیح‌ مبانی‌ هستی‌شناختی‌ این‌ امر در نظام‌ عرفانی‌ ـ فلسفی‌ شیخ‌ اکبر است‌. برای‌ انجام‌ این‌ منظور نخست‌ به‌ ارتباط‌ بحث‌ «همت‌» با مجموعة‌ مباحث‌ عرفانی‌ پرداخته‌ و سپس‌ با بحث‌ از معانی‌ لغوی‌ و اصطلاحی‌ این‌ واژه‌ حدودا معنای‌ آن‌ را ایضاح‌ کرده‌ است‌. بعد مسألة‌ «خلق‌ به‌ همت‌» و مراد ابن‌ عربی‌ از این‌ تعبیر را بیان‌ نموده‌ و با استفاده‌ از سخنان‌ و آرای‌ خود ابن‌ عربی‌ و دیگر عرفا اثبات‌ کرده‌ است‌ که‌ مبنای‌ هستی‌ شناختی‌ چنین‌ اعتقادی‌ در عرفان‌ نظری‌ حضرات‌ پنجگانة‌ وجود و نحوة‌ ارتباط‌ عارف‌ با این‌ حضرات‌ و چگونگی‌ التفات‌ و غفلت‌ او نسبت‌ به‌ هر یک‌ از این‌ عوالم‌ خمسة‌ وجودی‌ است‌ که‌ سبب‌ ایجاد یا اعدام‌ صورتی‌ از صور هستی‌ در هر یک‌ از حضرات‌ وجود می‌گردد.

خلاصه ماشینی:

"] فیروزآبادی‌ 1991 ج‌ 4: 272؛ ابن‌ منظور 1992 ج‌ 15: 138 [ و در اصطلاح‌ نیز برای‌ آن‌ تعاریفی‌ ذکر شده‌ است‌ که‌ به‌ برخی‌ از مهمترین‌ آنها ذیلا اشاره‌ می‌کنیم‌: 1ـ همت‌ عبارت‌ است‌ از توجه‌ و قصد قلب‌ با همة‌ قوای‌ روحانی‌ خود به‌ سوی‌ حق‌ برای‌ حصول‌ کمال‌. به‌ این‌ معنا که‌ اگر عارف‌، جامع‌ برخی‌ حضرات‌ باشد، تنها می‌تواند عامل‌ حفظ‌ صورت‌ در همان‌ حضرت‌ یا حضرات‌ باشد (البته‌ مادامی‌ که‌ از حفظ‌ آن‌ صورت‌ غفلت‌ نکرده‌ است‌)، ولی‌ اگر ضابط‌ و جامع‌ همة‌ حضرات‌ باشد (اعم‌ از آنکه‌ مراد از حضرات‌، حضرات‌ خمس‌ کلیه‌ از عالم‌ معانی‌ و اعیان‌ ثابته‌، عالم‌ ارواح‌، عالم‌ مثال‌، عالم‌ شهادت‌ و عالم‌ انسان‌ کامل‌ باشد، یا مراد از آن‌ حضرات‌ علوی‌ سماوی‌ و سفلی‌ ارضی‌ و غیر آنها باشد) همت‌ او سبب‌ خلق‌ هر صورتی‌ در هر یک‌ از حضرات‌ که‌ باشد، آن‌ صورت‌ در سایر حضرات‌ هم‌ محفوظ‌ خواهد ماند، هرچند که‌ عارف‌ از سایر حضرات‌ غافل‌ باشد. این‌ عارف‌ به‌ اسرار علوم‌ الهی‌ که‌ به‌ او علمی‌ از لوح‌ محفوظ‌ و کتاب‌ تکوین‌ اعطا شده‌ و به‌ صور اعیان‌ اشیا در عالم‌ ربوبی‌ عالم‌ شده‌ بود، توانست‌ با قدرت‌ همت‌ خویش‌ و توجه‌ تام‌ ربانی خود سبب‌ انعدام‌ و ایجاد صورتی‌ از صور اعیان‌ عالم‌ حس‌ در دو موضع‌ مختلف‌ شود و درواقع‌ با علم‌ به‌ تجدد امثال‌ و حقیقت‌ خلق‌ مدام‌ مظهر اسم‌ خلاق‌ شده‌ و خلاقیت‌ را در خود متجلی‌ سازد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.