Skip to main content
فهرست مقالات

پهنه بندی اقلیمی استان بوشهر

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (24 صفحه - از 187 تا 210)

کلیدواژه ها :

تحلیل عاملی ،تحلیل خوشه‌ای ،پهنه‌بندی اقلیمی ،طبقه بندی سنتی ،استان بوشهر

کلید واژه های ماشینی : استان بوشهر ، اقلیم ، پهنه‌بندی اقلیمی استان بوشهر ، پهنه‌بندى اقلیمى استان بوشهر ، نواحى اقلیمى استان بوشهر ، اقلیمى استان بوشهر ، اقلیم استان بوشهر به‌ترتیب اهمیت ، ناحیه ، طبقه‌بندى اقلیمى استان بوشهر ، باد

شناخت ویژگیهای طبیعی هر منطقه،بخصوص آب و هوا می‌تواند در امر برنامه‌ریزی و آمایش آن سرزمین نقش عمده‌ای ایفا نماید و پهنه‌بندی اقلیمی(یعنی شناسایی پهنه‌هایی که دارای‌ آب و هوای یکسانی باشند)جهت دستیابی به توسعه همه‌جانبه در ابعاد مختلف زمانی-مکانی‌ ضروری می‌باشد.در این راستا وجود توانهای محیطی،اقتصادی،کشاورزی و صنعتی(طرحهای‌ عظیم نفت و گاز و پتروشیمی)در استان و بهره‌برداری بهینه از آنها و نیز پیش‌بینی وقوع حوادث‌ طبیعی،چون سیل و خشکسالی و...،ضرورت شناخت صحیح شرایط جوی و ویژگیهای آب و هوایی مناطق مختلف و در نهایت پهنه‌بندی اقلیمی استان بوشهر را بویژه برای برنامه‌ریزان آشکار ساخته است. این پژوهش با استفاده از حجم نمونه آماری اطلاعات هواشناسی سالهای(1951 تا 2000 میلادی)برای ایستگاههای قدیمی(بوشهر،شبانکاره،دیر،گناوه و برازجان)و اطلاعات هواشناسی‌ سالهای(1970 تا 2000)برای ایستگاههای جدید(بوشهر ساحلی،بندر طاهری)و همچنین بعضی‌ ایستگاههای پیرامونی منطقه به پهنه‌بندی اقلیمی(سنتی و جدید)استان بوشهر پرداخته است. بررسیها نشان داد که در پهنه‌بندی استان با روشهای تجربی،توانایی سیستم‌های پهنه‌بندی‌ دمارتون با تفکیک استان به دو ناحیه اقلیمی(خشک و نیمه‌خشک)،سلیانینوف با دو ناحیه‌ اقلیمی(بیابانی و استپی خشک)و کوپن با دو ناحیه اقلیمی(خشک جنب حاره و نیمه‌خشک جنب‌ حاره)از سایر روشهای پهنه‌بندی تجربی بیشتر است. با توجه به نارسایی‌های موجود در روشهای طبقه‌بندی تجربی،برای پهنه‌بندی اقلیمی‌ استان بوشهر از شیوه‌های جدید طبقه‌بندی متکی بر تکنیکهای آماری تحلیل عاملی و تحلیل‌ خوشه‌ای به روش( Ward )استفاده شده است؛که اثرات متقابل تعداد زیادی از عناصر اقلیمی را ملاک تقسیم‌بندی قرار می‌دهد و به کمک نرم‌افزارهای( Excel )،( S-plus )و( Surfer )بر روی ماتریس 30x114در مساحت 23167کیلومتری استان بوشهر در مقیاس زمانی 12 ماهه و سالانه پهنه‌بندی انجام گرفت.نتایج بررسیها نشان داد که مهمترین عوامل تشکیل‌دهنده اقلیم استان‌ بوشهر به ترتیب اهمیت عبارتند از:1-عامل رطوبی-بادی‌2-عامل ابری-بارشی‌3-عامل گرمایی- دید4-عامل بادی غباری و نواحی اقلیمی استان بوشهر به شرح زیر تقسیم‌بندی می‌شود:1-ناحیه‌ دشتی‌2-ناحیه پارس جنوبی‌3-ناحیه ساحلی‌4-ناحیه کوهستانی شمال شرقی‌5-ناحیه گناوه‌ای- دشتستانی‌6-ناحیه دیلمی.

خلاصه ماشینی:

"نتایج بررسیها نشان داد که مهمترین عوامل تشکیل‌دهنده اقلیم استان بوشهر به ترتیب اهمیت عبارتند از:1-عامل رطوبی-بادی2-عامل ابری-بارشی3-عامل گرمایی- دید4-عامل بادی غباری و نواحی اقلیمی استان بوشهر به شرح زیر تقسیم‌بندی می‌شود:1-ناحیه دشتی2-ناحیه پارس جنوبی3-ناحیه ساحلی4-ناحیه کوهستانی شمال شرقی5-ناحیه گناوه‌ای- دشتستانی6-ناحیه دیلمی. (به تصویر صفحه مراجعه شود) شکل 4:جایگاه فضایی عامل رطوبی-بادی-غباری سالانه استان بوشهر ب)عامل ابری-بارشی با توجه به جدول(2)این عامل 25 درصد از کل واریانس را توضیح می‌دهد و با متغیرهای ابری و بارشی همبستگی مثبت دارد؛درحالی‌که با متغیرهای دمایی و تعداد روزهای ابری(2-0)اکتا و ساعات آفتابی که اثر تقویت‌کنندگی دارد رابطه منفی دارد(جدول 1). (به تصویر صفحه مراجعه شود) شکل 6:جایگاه فضایی عامل گرمایی-دید سالانه استان بوشهر در طول سال در نواحی ساحلی،استقرار پرفشار آزور با ارتفاع کم از سطح دریا،شرایط گرما را بوجود می‌آورد درحالی‌که در نواحی داخلی،وزش بادهای گرم و سوزان از سمت جلگه خوزستان و رطوبت کمتر موجب ایجاد گرما است. جدول 5:میانگین 30 مؤلفه اقلیمی سالانه ناحیه پارس جنوبی (به تصویر صفحه مراجعه شود) ج)ناحیه ساحلی این ناحیه با 24/56 درصد از مساحت اقلیمی سالانه،وسیع‌ترین ناحیه اقلیمی استان به شمار می‌رود و شهرستانهای دیر،تنگستان،سواحل دشتی و بوشهر را دربرمی‌گیرد(شکل 9). جدول 9:میانگین 30 مؤلفه اقلیمی سالانه ناحیه دیلمی (به تصویر صفحه مراجعه شود) نتیجه‌گیری نتایج حاصله از تحلیل عاملی بر روی 30 مؤلفه اقلیمی سالانه استان بوشهر نشان داد که 4 عامل در ایجاد شرایط اقلیمی سالانه منطقه نقش اساسی دارند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.