Skip to main content
فهرست مقالات

تاریخ و تطور قاعده حسن و قبح عقلی در کلام اسلامی (2)

نویسنده:

ISC (11 صفحه - از 24 تا 34)

کلید واژه های ماشینی : حسن و قبح ، حسن و قبح عقلی ، مسألۀ حسن و قبح عقلی ، قاعده حسن و قبح عقلی ، کلام ، قبح عقلی در کلام ، طرفدار حسن و قبح عقلی ، مخالفان حسن و قبح عقلی ، قبح عقلی افعال ، متکلمان

خلاصه ماشینی:

"مخالفان در این مسأله-همانگونه که اشاره شد- متکلمان اشاعره می‌باشند،و اگرچه قبل از ظهور این مکتب کلامی،در میان اهل حدیث،حنابله و دیگران، برخی مخالف حسن و قبح عقلی بودند،ولی از آنجا که مخالفان تا قبل از ظهور شیخ اشعری،مکتب کلامی منسجم و مدونی که مبتنی بر دلائل عقلی باشد نداشتند،%KG002G% و این کار توسط وی انجام پذیرفت،آنان به عنوان مخالفان رسمی قاعده حسن و قبح عقلی شناخته شدند چنان که ابن خلدون پس از یادآوری عقاید معتزله در مورد صفات خدا و حدوث قرآن گفته است:«و کان ذلک سببا لانتهاض أهل السنة بالأدلة العقلیة علی هذه العقائد دفعا فی صدور هذه البدع،و قام بذلک الشیخ أبوالحسن الأشعری... {Jسازگاری و ناسازگاری با طبعJ} مقصود از طبع،تمایلات و کششهای نفسانی است که بر دو قسم می‌باشد: {Jالف-تمایلات حیوانی و ملکیJ} شکی نیست که انسان و نیز انواع دیگر حیوانی، آنچه را با تمایلات و طبع آنها سازگار باشد نیکو و زیبا، و آنچه را با تمایلات آنها ناسازگار باشد زشت و ناروا می‌شمارند،و بدیهی است که ادراک زیبائی و زشتی،به معنای مزبور،مربوط به قوه عقل نمی‌باشد،بلکه مربوط به قوای ادراکی حسی،یا خیالی و وهمی است،و به همین جهت،مشترک میان انسان و حیوان می‌باشد،و بر این‌اساس این معنای حسن و قبح،عقلی نبوده و از موضوع بحث ما بیرون است،و مخالفان حسن و قبح نیز در این مورد(مانند مورد قبل)نظر مخالفی ندارند،چنان که فخر الدین رازی گفته است:«الحسن و القبح قدیراد بها ملائمة الطبع و منافرته،و کون الشیء صفة کمال أو نقصان،و هما بهذین المعنیین عقلیان»{P32P}."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.