Skip to main content
فهرست مقالات

درنگی در تفسیر آیات تاریخی با تأکید بر قاعده العبرة

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (14 صفحه - از 127 تا 140)

چکیده:

یکی از قواعد تفسیری رایج در تفسیر آیات تاریخی که سبب نزول مشخصی دارند و ناظر به زمان و مکان خاصی هستند، قاعده «العبره بعموم اللفظ لا بخصوص السبب» است. مجرای این قاعده، آیاتی است که لفظ عام و سبب خاص داشته باشند. مدلول قاعده نیز نوعی تعمیم در تفسیر آیه مبنی بر لزوم خروج از مورد نزول است. شاخصه‌های این قاعده عبارتند از: تمایز مفاد قاعده از مفاد اصاله الاطلاق، نسبی بودن خاص و عام و تعمیم در سطح تفسیر توسعه‌ای. این قاعده نسبت به «لفظ عام و سبب عام» و «لفظ خاص و سبب خاص» که تعمیم در مورد آنها بی‌معنا است، جریان ندارد. از آنجایی که تعمیم به‌معنای تعمیم حکم است و در نقل تاریخ در آیات تاریخی، حکمی وجود ندارد، این قاعده در این دسته از آیات نیز، جاری نمی‌گردد. زمینه‌هایی که موجب شده است تا این قاعده به تفسیر قرآن اختصاص یابد، عبارتند از: عدم تطابق غالبی لفظ و سبب در قرآن و جدایی حداکثری متن از فضای متن در قرآن

کلیدواژه ها:

اسباب نزول ،قواعد تفسیری ،آیات تاریخی ،قاعده العبره

کلید واژه های ماشینی:

تفسیر ، قاعده ، سبب نزول ، تعمیم ، قرآن ، لفظ عام و سبب خاص ، عام ، قرآن کریم ، لفظ عام و سبب عام ، تحریف


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.