Skip to main content
فهرست مقالات

شکل های یک اسطوره: دگرگونی های ادبی شخصیت یوسف

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (16 صفحه - از 130 تا 145)

روایت های گوناگون اساطیر در فرهن گهای مختلف بازتاب تلا شهای انسان برای توجیه برخی تجربه ها هستند که همواره ذهن او را به خود مشغول داشته اند. اسطورة یوسف یکی از این اسطوره هاست که سعید ارباب شیرانی آن را موضوع پایان نامة دکتری خویش قرار داده و با استفاده از این قصه تلاش کرده است تا ریشه ها و انگیزه های پرورش اسطوره و شک لهای متفاوت آن را در چارچوب سنت های قومی و فرهنگی نشان دهد. مصائب مختلف موجب شده است که انسان برای رسیدن به آرامش خاطر پیوسته به مفاهیمی چون منجی و سرزمین موعود متوسل شود. داستان یوسف نیز نمونه ای از بیان همین آرزوهای دیرین است. به اعتقاد ارباب شیرانی، در میان تمامی داستان های بیرون از سنت یهودی مسیحی و اسلامی داستان سیاوش بیش از همه به حال و هوا و مفاهیم نمادین اسطورة یوسف نزدیک است. او به تفصیل به اسطورة سیاوش در شاهنامه می پردازد و با مقایسة زندگی سیاوش و یوسف به مشابهت هایی می رسد. با این حال، ارباب شیرانی روایت های قصة یوسف در عهد عتیق و قرآن را مبنای کار خود قرار داده و تحلیل نسبتا مفصلی از جنبه های اساطیری و فلسفی و عرفانی، و ویژگی های روایی و تفاو تهای این دو روایت ارائه کرده است. پس از آن، به بررسی آثاری چون یوسف و زلیخای جامی در زبان فارسی و یوسف یا عزیزکردة فرعون به قلم رابرت آیلت در زبان انگلیسی می پردازد که تحت تاثیر این دو سنت یا با درهم آمیختن آنها نوشته شده اند. به نظر اربا بشیرانی، تفاوت میان روای تهای گوناگون قصة یوسف در میزان تاکید بر بعضی بخش های قصه و نحوة پردازش آنهاست.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.