Skip to main content
فهرست مقالات

ثواب و عقاب های شگفت انگیز

نویسنده:

ISC (34 صفحه - از 22 تا 55)

چکیده:

برخی از آثار و ثواب هایی که در قرآن کریم و روایات اهل بیت آمده، غیرقابل باور، مبالغه آمیز و غیرمنتظره دیده می شود؛ یعنی برای یک عمل به ظاهر کوچک، ثواب و عقاب یا اثری بسیار بزرگ بیان شده که در تلقی اولیه، بسیار عجیب و نامتناسب به نظر می رسد. مشکل آشکار این متون، مخالفت آنها با نظام عدالت الهی است. هم ازاین رو بسیاری از مبلغان دینی احساس می کنند مفاد این متون، نظام ذهنی مردم را در باب معارف دینی برهم می زند و منشا بدفهمی و کژتابی است. مشکل دیگر، اختلافی است که در پاداش برخی از اعمال وجود دارد. در این مقاله پس از ذکر نمونه های متعددی از این موارد در آیات و روایات و دسته بندی آنها، به نقل و بررسی آرای مفسران و شارحان حدیث پرداخته شده است. تعدد و تنوع تلاش مفسران و شارحان حدیث نشان می دهد که اصل این اشکال برای آنان بسیار جدی بوده و ظواهر آیات و روایات برای آنان قابل پذیرش نیست. ازاین رو تلاش کرده اند متن آیه یا حدیث را با محمل موجه و احتمالات متعددی توجیه کنند. از جمله: ضعف سندی، اختصاص به مورد خاص، مجازگویی به اهداف تربیتی، عدم توفیق نااهلان، ناتوانی ادراکات انسان از تصور پاداش های اخروی و... .

خلاصه ماشینی:

"اما در این میان نکته‌ای غریب وجود دارد که بررسی این آیات و روایات را اندکی دشوار کرده و در معرض تردید قرار می‌دهد؛ و آن اینکه برخی از این آثار و ثواب‌ها، غیرقابل باور، مبالغه‌آمیز و غیرمنتظره دیده می‌شود؛ یعنی برای یک عمل به‌ظاهر کوچک، ثواب و عقاب یا اثری بسیار بزرگ بیان شده که در تلقی اولیه، بسیار عجیب و نامتناسب به‌نظر می‌رسد. چه ضرورتی است که برخی از اعمال را معادل جهاد و شهادت در راه خدا یا بسیار برتر از آن بشماریم و انگیزه‌ای فراتر از آن پدید آوریم؟ در این صورت اگر ضرورت جهاد پدید آید، با چه نوع انگیزه‌سازی‌ای می‌توان مؤمنان را به جهاد فرستاد؟‌ 4- عدم توفیق نااهلان احتمال دیگر در تفسیر این ثواب و عقاب‌های غریب اینکه متن این احادیث را بر معنای ظاهری خود نگاه داریم و این اعمال را بسان اکسیر ارزشمندی بدانیم که در حقیقت همة آن ثواب‌ها و آثار را دارند، اما قائل باشیم کسی که استحقاق دریافت آن همه ثواب را ندارد، از این کیمیای شگفت‌انگیز محروم است؛ یعنی اگر خدای متعال کسی را شایسته آن همه لطف نبیند، او را از انجام آن عمل تکوینا منع کرده و از او توفیق آن عمل را می‌ستاند. این آثار اعتباری ناشی از فضل خداست و با اهداف تربیتی، یعنی برای تشویق بیشتر بندگان به تلاش و مجاهدت معنوی بیان شده است؛ بنابراین اگر خدا تنها بر اساس عدالت عمل می‌کرد، جز ثواب تکوینی و حقیقی نصیب کسی نمی‌گشت، اما از سر لطف گستردة خود بستر عمل را برای بندگان هموار ساخته و طلب و اشتیاق را در دل‌های آنان پدید آورده تا نیل به کمال مطلوب بر آنان گران نیاید و صعوبت مسیر، موجب محرومیتشان نگردد."

کلیدواژه ها:

روایات ،قرآن کریم ،عقاب ،ثواب

کلید واژه های ماشینی:

ثواب و عقاب ، قرآن ، قتل ، مفسران ، عمل ، قتل الناس جمیعا ، خدا ، کفر ، عذاب ، کفر | موجب حبط


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.