Skip to main content
فهرست مقالات

روانشناسی اسطوره و داستان؛ رویکردی نوین در نقد ادبی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (24 صفحه - از 7 تا 30)

کلیدواژه ها :

داستان ،اسطوره ،یونگ ،فروید ،نقد روانشناسی

کلید واژه های ماشینی : اسطوره ، روان ، روانشناسی ، قصه‌های پریان ، داستان ، یونگ ، فروید ، قهرمان ، روانشناسی اسطوره و داستان ، ناخودآگاه

هدف این مقاله، معرفی رویکردی تازه در مطالعات نقدی متن است که در حوزۀ قصه‌های پریان، روایت‌های عامیانه، بسیاری از افسانه‌ها و داستان‌های اسطوره‌ای کارآمد است. رویکرد روانشناسی اسطوره، به‌کارگیری نظریه‌های نوین روانشناسی در این روایت‌ها برای تبیین خاستگاه‌های روانی پدیدآورندگان است. رؤیاها و قصه‌ها نیز، چنان‌که روانکاوان جدید اذعان می‌کنند، مانند اسطوره با ناخودآگاه آدمی سر و کار دارند و محتوای ناخودآگاه را نمایان می‌سازند. فرض بنیادی فروید این است که بخش عمدة رفتار، ریشه در فرایندهای ناهشیار دارد. از این‌ رو، وی داستان‌ها و اسطوره‌ها را ساحتی برای اتحاد بخش‌های سه‌گانة روان تصور می‌نماید. این اندیشه پس از فروید در آراء شاگردان او همچون «برونو بتلهایم»، «اتو رانک» و «کارل آبراهام» بسط و پرورش پیدا می‌کند. «کارل گوستاو یونگ» و به‌تبع او، پیروانش نیز با توجه به اهمیت ناخودآگاه جمعی، ماهیت داستان‌های اسطوره‌ای را در قالب سفری مجسم می‌سازند که در اغلب موارد، ابعادی روا‌نشناسانه و نمادین دارد و به قصد آشنایی قهرمان با روان ناخودآگاه او صورت می‌گیرد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که با توجه به دستاوردهای روانشناسی فروید و شاگردانش، اصول روانشناسی تحلیلی یونگ و هم‌اندیشان او و نیز با توجه به مرکزیت صور مثالی و ضمیر ناخودآگاه جمعی، بسیاری از داستان‌های اساطیری، قصه‌های پریان و روایت‌های عامیانه، ظرفیت تأویل‌پذیری روانشناختی قابل توجهی در راستای کشف اسرار ناخودآگاه دارند.

خلاصه ماشینی:

"هرچند هر دو از حمایت خـود از روانکاوی دست کشیدند و نظریه های مستقلی را به عنوان رقیب فروید مطرح کردند، با وجود این ، آنان و کسانی مانند برونو بتلهایم (Bruno Bettelheim) که بـا اسـتفاده از آراء فرویـد بـه تحلیل تعداد زیادی از داستان های عامیانـه و قصـه هـای پریـان مـیپـردازد و نیـز روان پزشـک هم زادگاه وی، اتو رانک (Otto Rank) که مقولۀ تولد قهرمان در داستان های اسطوره ای را مورد تحلیل و بررسی قرار میدهد، مریدان بااهمیتی در سال های پیش از جنگ جهـانی اول بـرای او محسوب میشدند؛ زیرا آنان در گسترش روانکاوی به عنوان یک جنبش بین الملل مـؤثر بودنـد. ماری لوییس فون فرانتس و استفاده از روش یونگ در تحلیل قصه های پریان «ماری لوییس فـون فـرانتس (Marie Louise von Franz) از جملـه شـاگردان مکتـب روانشناختی تحلیلی یونگ است که در آثار مختلف خود از جمله «فرایند فردیت در افسانه هـای پریان » (Individuation in Fairy Tales)، «نمونه های کهن الگویانه در مطالعـۀ قصـه هـای پریـان در روانشناسـی یونـگ » ( Archetypal Patterns in Fairy Tales Studies in Jungian Psychology)، «تفسـیر قصـه هـای پریـان » ( The Interpretation of Fairy Tales) و «زنانگی در قصه های پریان » (The Feminine in Fairy Tales) بـه تبیـین آراء یونگ در حوزة داستان های عامیانه و افسانه های پریان میپردازد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.