Skip to main content
فهرست مقالات

معرفی و بررسی کتاب «تذکرة الخواص»، نگاشته ی سبط ابن جوزی معرفی و نقد

معرف:

چکیده:

پژوهش حاضر به معرفی و نقد کتاب «تذکرة الخواص»، نگاشتة یکی از عالمان و مورخان قرن هفتم، به نام شمس‌الدین یوسف‌بن قزاوغلی، معروف به «سبط‌ابن جوزی»، می‌پردازد. پس از بازشناسی تبار و شخصیت و مذهب نویسنده و آگاهی از کتاب و منابع آن، نقد و بررسی محتوایی کتاب در چهار محور سامان یافته است: محور نخست شناسایی گزارش‌های موافق با باورهای شیعه؛ دوم گزارش‌های ضعیف و ناهمسو با باورهای شیعه؛ سوم گزارش‌هایی که در منابع دیگر وجود ندارد و یا کمتر به آن پرداخته شده است. چهارم پاسخ‌گویی به نقد و تضعیف برخی از اخبار مناقب و فضایل اهل‌بیت( توسط برخی از محدثان و مورخان اهل‌سنت. یکی از اهداف مهم این پژوهش بازکاوی و پاسخ به دو پرسش مهم است که چرا نویسندة کتاب، که خود از عالمان و اندیشمندان اهل‌سنت است، با وجود پای‌بندی به مذهب اهل‌سنت، به نگارش و تدوین کتابی در بارة مناقب و فضایل امامان شیعه پرداخته‌ است؟ و افزون بر این، به برخی از آموزه‌های اعتقادی شیعه اذعان و اعتراف نیز کرده‌ است؟ و چرا با وجود چنین اعتراف‌هایی، در نهایت، به مذهب امامیه نگرویده است؟

خلاصه ماشینی:

پرسش مهم پرسش مهمی که مطرح است اینکه چگونه می‌توان پذیرفت نویسنده‌ای کتابی در مناقب و زندگی ائمة اطهار( نگاشته و فضایل بسیاری برای آنان شمرده و حتی دیدگاه شیعه را دربارة جریان «غدیر» گزارش کرده باشد، و از میان ده معنایی که برای واژة «مولی» برشمرده، تنها معنای مورد تأیید شیعه را درست دانسته و نیز قایل به عصمت ائمة اطهار( باشد؛ با وجود این، بر مذهب حنفی باقی مانده و به حقانیت مذهب شیعه اعتراف نکرده و به این مذهب نگرویده باشد؟! هرچند نویسنده گزارش‌هایی دربارة وجود پسر سومی به نام «محسن» برای امیرالمؤمنین( آورده است، اما او همانند برخی از محدثان و مورخان اهل‌سنت،‌ بر این باور است که او در کودکی از دنیا رفته است (سبط‌ابن جوزی، 1426ق، ج 1، ص 661). همچنین او در جای دیگر، پس از آنکه از امیرالمؤمنین( نقل کرده است که فرمودند: چون فرزند سوم به دنیا آمد، نام او را «حرب» نهادم، رسول خدا( فرمود : بلکه نام او «محسن» همنام مشبر است»، می‌افزاید: این مطلب دلیل بر درستی گفتار زبیر‌بن بکار است که می‌گوید: فاطمه از همسرش علی، فرزند دیگری به نام «محسن» به دنیا آورد ‌که در کودکی از دنیا رفت (همان، ج 2، ص 7). جمع‌بندی و نتیجه‌گیری از آنچه نگاشته شد، به این نتیجه می‌توان رهنمون شد که از قرون اولیه تاکنون، در میان علما و اندیشمندان اهل‌سنت، گروهی معتدل بوده‌اند که با وجود آنکه به مذهب تشیع اعتقاد نداشته‌اند، اما به‌سبب آنکه به اهل‌بیت( محبت می‌ورزیده‌اند، فضایل و مناقب آنان را در بسیاری از متون حدیثی و تاریخی اهل‌سنت نادیده نگرفته و در آثار خود، به آن توجه ویژه کرده‌اند.

کلیدواژه ها:

تاریخ ، اهل‌بیت ، مناقب ، امامان( ، تذکرةالخواص ، سبط ابن جوزی

کلید واژه های ماشینی:

سبط‌ابن جوزی ، اهل‌سنت ، شیعه ، اخبار مناقب و فضایل اهل‌بیت ، کتاب ، مذهب ، مناقب و فضایل امامان شیعه ، فاطمه دختر ، بارة مناقب و فضایل امامان ، نگاشتة سبط‌ابن جوزی


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

تحتاج دخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You need Sign in to view the content of the article. If you are not a member, proceed from part Membership.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.