Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی تطبیقی دلالت معجزه بر صدق ادعای نبوت ازدیدگاه ابن رشد و علامه طباطبائی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (20 صفحه - از 29 تا 48)

کلیدواژه ها :

دلالت منطقی ،دلالت اقناعی ،ابن رشد. ،معجزه ،علامه طباطبائی ،یقین منطقی ،یقین روان شناختی

miracle ،Allame Tabatabai ،logical indication ،persuasive indication ،logical certainty ،psychological certainty ،Ibne ،Rushd

کلید واژه های ماشینی : معجزات ، نبوت ، صدق ادعای نبوت ، دیدگاه ابن‌رشد و علامه طباطبائی ، علامه طباطبائی ، صدق ، علامه طباطبائی اثبات صدق نبوت ، اثبات صدق نبوت انبیای الهی ، ادعای نبوت از دیدگاه ابن‌رشد ، امور خارق عادت

پدیدة معجزه امری خارق عادت است که آن را انبیای الهی به منزلة دلیلی بر صدق نبوت خود به مخاطبان نشان می دهند. یکی از پرسش های مهم در این باره، نوع دلالت معجزات و رابطة آن با صدق ادعای نبوت است. در میان اندیشمندان اسلامی دیدگاه ابن رشد و علّامه طباطبائی در این زمینه کاملا مخالف یکدیگر است. ابن رشد با تاکید بر عدم سنخیت میان معجزات فعلی و ادعای نبوت، رابطة منطقی میان معجزات و اثبات نبوت را رد می کند و دلالت آن را اقناعی می داند، درحالی که علّامه طباطبائی با استناد به قاعدة حکم الامثال، این دلالت را از نوع دلالت های عقلی، و یقین حاصل از آن را یقین منطقی می داند. از نظر ابن رشد تنها راه اثبات صدق نبوت، تامل در محتوای وحی الهی و درک تفاوت آن با دیگر معارف بشری است، درحالی که از منظر علّامه طباطبائی اثبات صدق نبوت انبیای الهی تنها در پرتو تحقق معجزات امکان پذیر است.

خلاصه ماشینی:

"بر همین اساس تنها معجزه ای که حقیقتا بر صدق نبوت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دلالت دارد، قرآن کریم است و آن حضرت نیز تنها با قرآن عموم انسان ها را به سوی حق دعوت می کرد؛ اما در برابر چنین دیدگاهی این پرسش بنیادین قابل طرح است که راه اثبات معجزه بودن قرآن و چگونگی دلالت آن بر نبوت پیامبر صلی الله علیه و آله چیست؟ ابن رشد با توجه به این پرسش، دیدگاه خود را دربارة دلیل صدق نبوت به طور عام در ضمن بیان دو اصل مطرح می کند: نخست اینکه وجود انسان هایی که فرستادگان الهی اند، امری معلوم است و در آن تردیدی نیست. به عبارت دیگر، از کجا می توان مطمئن بود که ادعای فرد در دریافت وحی الهی، ادعایی صادق است و شریعت او شریعتی مبتنی بر وحی الهی است؟ ابن رشد در پاسخ به این پرسش دو معیار را مطرح می کند و بر این نظر است که صدق نبوت بر اساس این دو معیار تشخیص پذیر است: نخست اینکه انبیای الهی از وجود امور و پدیده هایی که هنوز رخ نداده است خبر می دهند و این امور در وقت تعیین شده با همان ویژگی ها در خارج محقق می شوند؛ دوم اینکه معارفی که انبیای الهی از آنها خبر می دهند و نیز امر و نهی های ایشان، از راه آموزش ها و تعلیمات بشری به دست نیامده اند و کاملا متمایز از علوم و معارف کسب شده از راه های بشری هستند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.