Skip to main content
فهرست مقالات

«طباق» آموزشکده‌های نظامی دولت ممالیک

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (30 صفحه - از 63 تا 92)

کلیدواژه ها :

ممالیک ،طباق ،نظام آموزشی- اداری ممالیک ،طواشی ،خشداشیه ،مقدم الطباق

کلید واژه های ماشینی : طباق ، ممالیک ، مملوک ، آموزش ، سلطان ، ابن تغری ، مملوکی ، دولت ، مملوکان ، الممالیک

طباق، نخستین مرکز تربیتی و آموزشی در دوره مملوکی بود که وظیفه تربیت متصدیان امور اداری و نظامی دولت ممالیک را بر عهده داشت. نظام آموزشی طباق با سایر مراکز آموزشی متفاوت بود. برخلاف آموزش رسمی جامعه که از دوره ابتدایی در مکتب‌خانه‌ها شروع و در مدارس به پایان می‌رسید و در آنها مجموعه‌ای هماهنگ از دروس مقدماتی و عالی غیر نظامی آموزش داده می‌شد، در طباق اولویت اصلی با آموزش‌های نظامی، فنون رزم، کاربرد انواع سلاح‌ها، اسب‌سواری و مانند آنها بود. در این آموزشکده‌ها جز بردگان مملوک کسی اجازه حضور و تحصیل نداشت و بسیاری از سلاطین و امیران مملوکی دانش‌آموخته طباق بودند. هر طباق به طبقه خاصی از بردگان کم‌سن‌وسال و از ملیتی معین اختصاص داشت و فارغ‌التحصیلی از طباق آزادی رسمی از بردگی و دریافت سلاح و ادوات رزم و ورود به خدمات نظامی به عنوان سرباز را در پی داشت.

خلاصه ماشینی:

"ورع، تقوا، سخت کوشی و انجام درست وظیفه از ویژگیهای ثابت مقدم الطباقها در روزگار دولت نخست مملوکی بود؛ اما در دوره دوم ممالیک ، انواع فساد در میان آنها شیوع یافت و در نتیجه مملوکان طباق بدون هیچ مانعی دست به هرکاری میزدند و اسباب ناراحتی و خسران کسبه و بازاریان را فراهم میساختند. ٦۲ ابن تغری بردی، تقوا و پرهیزکاری یکی از طواشی صندل منجکی صاحب طبقة الصندلیه در عهد سلطان برقوق را با وضع اخلاقی و دینی طواشیه دوره های بعدی که به مالاندوزی و ٦۳ دونپایگی اشتهار داشتند، مقایسه کرده است . ممالیک کتابیه به لحاظ تحصیل در طباق و پشت سر گذاشتن آموزشهای علمی و عملی گوناگون از سطح فرهنگی و منزلت اجتماعی بالاتری نسبت به دیگر مملوکان برخوردار بودند؛ زیرا مملوکان دانش آموخته طباق از سنین کودکی بر اساس اسلوب صحیح علمی و دینی تربیت شده مهارتهای لازم برای انجام خدمات اداری و نظامی را کسب میکردند و شمار زیادی از آنها در زمره علما و بزرگان علمی جامعه اسلامی درآمدند؛ در حالیکه ممالیک بزرگسال که از حضور در طباق بیبهره بودند، از این امتیازات و توانمندیها محروم میماندند. در کنار این سخت گیری و شدت عمل ، تسهیلات فراوان حین آموزش و به خصوص آینده شغلی درخشان آنها موجب شده بود که خانواده های زیادی از بردگان مملوک در بازارهای برده فروشی مصر، کودکان خود را با اشتیاق در اختیار خریداران قرار دهند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.