Skip to main content
فهرست مقالات

خرافه پردازی: خاستگاه و نقد آن

نویسنده:

(12 صفحه - از 85 تا 96)

کلید واژه های ماشینی : خرافه ، دین ، میان عوامل گوناگون شکل‌گیری ، پیامبر ، عقل ، عقل ، اسلام ، شکل‌گیری خرافه و دیدگاه‌های خرافی ، مقولات دینی در شکل‌گیری خرافه ، شکل‌گیری

مقاله حاضر با محور قرار دادن پدیده خرافه به بحث درباره علل و عوامل پیدایی آن و نقش برداشت‌های نادرست و خام از پاره‌ای مفاهیم و مقولات دینی در شکل گیری خرافه و دیدگاه‌های خرافی می‌پردازد. از میان عوامل گوناگون شکل گیری و توسعه خرافه بویژه نقش عوامل معرفتی و تحولات علمی و فلسفی در کنار علل روان‌شناختی مورد کنکاش قرار گرفته است. برای درک بهتر و روشن‌تر ریشه‌های این پدیده و نشان دادن چگونگی رخداد و روند شکل گیری آن، برای نمونه به تبار شناسی طالع بینی اشاره شده است. در بررسی نسبت خرافه با دین و تعالیم نبوی نیز ضمن اشاره به نمونه‌هایی از خرافات رایج در صدراسلام به گزارش سیره و منش پیامبر عظیم‌الشان اسلام(ص) در مبارزه اصولی با این پدیده شوم پرداخته شده است.

خلاصه ماشینی:

"تردیدی نیست که در تمدن‌های باستانی که هنوز دانش و آگاهی بشر در مراحل ابتدایی و اسطوری قرار داشت و علت و ماهیت حقیقی امور برای بشر کمتر شناخته و دانسته بود، وجود مرموز ستارگان دوردست و پرتوافشانی جادویی و شگفت‌انگیز آنها، تشکیل خوشه‌های عجیب ستارگان مانند خوشه پروین و خرس‌های کوچک و بزرگ و تجمع سحابی‌ها و توده‌های بی‌شکل و سیال ستارگان و همچنین نقش شناخته شده ماه و خورشید در ایجاد پدیده‌هایی مانند جذر و مد و حرکت منظم ستاره‌ها و نقش راهنماگر آنها در جهت‌یابی انسان، اندک اندک، اعتقاد به قدرت شگفت‌انگیز و جادویی ستارگان و اجرام آسمانی را در ذهن و تخیل قوی آدمی به وجود آورد و پر و بال بخشید؛ به‌طوری‌که در هزاره پیش از میلاد مسیح، کیش ستاره‌پرستی شکل گرفت و ستاره‌پرستی به عنوان دین و آیین قدرتمندی به وجود آمد و پیروان و معتقدان بسیاری در گوشه و کنار جهان بویژه در آسیا یافت و در تمدن‌های ساحلی مانند تمدن‌های بابلی، کلدانی و سریانی و نیز تمدن‌های بیابانی نظیر آشوری و مادی به عنوان آیینی فراگیر و پرقدرت ظاهر شد و به مرور زمان به کیش صائبی و آیین زرتشت منجر شد. شگفتا و اسفا که میل عمیق و فطری آدمی به سعادت ابدی و آرامش روحی دستاویز اشکال نوین خرافه‌پردازی قرار می‌گیرد و تسکین بخش‌های اصیل ادیان الاهی بویژه دین سعادت اندیش و آرامش‌بخش اسلام جای خود را به مسکن‌های موقت و مشابه و احیانا دروغین ساخته و پرورده در آیین‌های خرافی نوین داده و کسانی نیز غافل از خطرات و زیان‌های ناشی از تن دادن به چنین شیوه‌های تسکین موقت، رستگاری را در این جریان‌ها می‌جویند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.