Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل فلسفی بازنمایی خدا

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (22 صفحه - از 189 تا 210)

کلیدواژه ها :

بازنمایی ،شرط لازم ،شرط کافی ،رویت ،اسماء‌الله ،اسم مستأثر

کلید واژه های ماشینی : بازنمایی، خدا، اسم، تشخیص، اسم مستأثر، دیدن خدا، جهان، بازنمایی خدا، بازنمایی جهان از اسم مستأثر، بازنمایی مشروط عام

در مورد دیدن خدا به دو روش می‌توان بحث کرد: 1. دیدن بی‌واسطه‌ خدا و 2. دیدن خدا در چیزی دیگر. در کتاب‌های مربوط به علم کلام، در باره نوع اول دیدن بحث، و امکان دیدن خدا نفی می‌شود. این نوع دیدن در کتاب قرآن نیز نفی شده است. دیدن خدا در چیزی دیگر یا به تعبیر دقیق‌تر «تشخیص‌دادن خدا در چیزی دیگر» حکایتی جدا دارد و اتفاقا در متون دینی تشویق شده است. بحث تشخیص خدا در چیزها، به این جهان یا آن جهان اختصاصی ندارد. مقاله‌ حاضر نوشته شده است تا این مدعای دینداران را بررسی و تحلیل کند: «خدا خودش را در جهان بازمی‌نماید». در باره خدا این اتفاق چگونه رخ می‌دهد؟ ما در آنچه در پی می‌آید، درباره پاسخ‌های محتمل این سؤال بحث خواهیم کرد و بیشتر، تحلیل مسأله وجهه‌ همت‌مان خواهد بود.

خلاصه ماشینی:

"حال اگر ما از اسم خاصی (مانند لطیف) آگاهی داشته باشیم و آن را در جهان (مثلا در یک گلبرگ گل سرخ نوشکفته) تشخیص دهیم، بی‌تردید این از قسم بازنمایی خاص (pecific representation) خواهد بود؛ اما اگر از خصوص اسمی که قرار است به وسیله جهان بازنمایی شود آگاه نبودیم یا آگاهی‌مان به آن، دقیق و تفصیلی نبود، آن‌وقت اگر بازنمایی‌ صورت بگیرد، بازنمایی عام (generic representation) خواهد بود؛ یعنی فقط تا این حد خواهیم دانست که «چیزی» دارد به وسیله جهان بازنمایی می‌شود؛ ولی دقیقا نمی‌دانیم آن چیز (آن اسم) چیست. نحویان چون موضوع علم‌شان «جمله» و نقش کلمات در ترکیب جملات است، معناهایی را به رسمیت می‌شناسند که مدلول واژه‌ خاص باشد؛ پس اگر وقتی در مورد معنای مفهوم از قرینه بحث می‌کنند، در مرحله‌ اول چیزی را که مقدر می‌دانند، لفظ دال است؛ سپس به معنای مدلول آن لفظ راه می‌برند؛ اما عالمان معانی، چندان درباره لفظی که قرار است دال بر معنای مفهوم از قرینه باشد، تعصبی ندارند و مستقیم به خود معنا اشاره دارند و سر و کارشان مستقیما با خود معنا است؛ یعنی به این نیازی نیست که عالمان علم معانی (semantists) نقش نحوی الفاظ دال بر این معنای مفهوم از قرینه را دریابند تا آن را به رسمیت بشناسند. قدرت خدا نامحدود است؛ یعنی به خودی خود برای هر چیزی کافی است (ان الله علی کل شیء قدیر)؛ ولی این قدرت بازنمایی نمی‌شود؛ حتی اگر کل جهان از قدرت به صورت شرط لازمش بازنمایی کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.