Skip to main content
فهرست مقالات

بین الاذهانیت؛ راهی میانه خودبنیادی و مرگ سوژه

نویسنده:

(31 صفحه - از 151 تا 181)

چکیده:

انسان در مقام سوژه یا فاعل شناسا در طول تاریخ اندیشه فراز و فرودهای زیادی داشته است. عقلانیت دوران کلاسیک به صورت نظام‌مند، مخصوصا در فلسفه یونان باستان، به شکلی تکوین یافت که سوژه نقشی محوری در آن ایفا می‌کرد. سوژه پس از افت و خیزهای فراوان، دوباره در دوران مدرن به جایگاهی برتر و استعلایی دست یافت. با آنکه سوبژکتیویته در دوران مدرن جایگاه و موقعیت ممتازی یافته و مشخصه شاخص این دوران شد، اما برخی برآنند که عقلانیت خودبنیاد این دوران ریشه در زمانه‌ای بس کهن‌تر به ویژه یونان باستان و تأملات آن دوران دارد. این گفته بیش از پیش این دیدگاه را تقویت می‌کند که مدرنیته بیش از آنکه حاصل تعارض و برخورد با سنت باشد، بازخوانی و تفسیری مجدد از اندیشه‌های دوران باستان بوده است. بدین سبب می‌توان این پدیده و رخداد مهم بشری را بازگشت به برخی از مبادی آن، با خوانشی انتقادی دانست که طبیعتا به اخذ برخی بخش‌ها و کنار نهادن بخش‌هایی دیگر انجامید. مدرنیته در مسیر خود با چالش‌های مهمی در زمینه تحقق آرمان‌ها و منویاتش مواجه شد که بخشی از آنها متوجه سوژه بود، چرا که سوژه مدرنیته اقتدار و نیز توان بالای خویش در برآورده ساختن اهداف تعیین‌شده را از دست داده بود و اندیشمندان و نحله‌های مختلف فکری از منتقدان این دوره، صراحتا مرگ سوژه را اعلام نمودند. از نظر ایشان سوژه وجه خاصی از انسان‌بودگی تلقی می‌شد که در مدرنیته سربرآورد و بسیاری از وجوه انسانی بدان فروکاسته شد و در نتیجه روابط سوژه با دیگری اعم از طبیعت، جامعه، الهیات و نیز همنوعانش را تحت تأثیر قرار داد. یورگن هابرماس ضمن نقد وجوهی از مدرنیته، ناکامی آن را ناشی از اجرای ناقص ظرفیت‌های نهفته در آن دانسته و از این رو برآن است که همچنان می‌توان از ظرفیت‌های مغفول مانده و یا سرکوب شده آن برای پروژه رهایی انسانها استفاده نمود. راه حل وی در ارائه بدیل مهمی ذیل عنوان عقلانیت ارتباطی و مقوله بین‌الاذهانیت است که به کمک آن سوژه‌، البته با نگاهی منتقدانه که ناشی از تعلق خاطر وی به اندیشه انتقادی است، احیاء می‌شود؛ سوژه‌ای که با تأمل در خویشتن ضمن ارتقاء ظرفیت‌های ارتباطی‌اش از طریق زبان، به محدودیت‌ها و محذوریت هایش هم واقف است و با پایین آمدن از حوزه‌های استعلایی در متن روابط واقعی به هویت خود شکل و قوام می‌بخشد.

The human being as subject has many changes in the history of thought. The rationality of classic era was developed in such a way، specially in ancient Greece، while subject had original role. Again subject achieved to transcendental position in the modern times. Although the subject received very excellent character in the modern times، but some believe that autonomous rationality of this current times has more older roots in older times like ancient Greece reflections. This statement reinforces that modernity is reinterpretation of tradition rather than conflict with it. Therefore we can consider this important event as return to the some of foundations but in critical reading could naturally obtaining of some sectors and of course exclusion of the others. Modernity has confronted in its path with different challenges in realization of its ideals and intentions whom some of them was concerned to subject insofar as some thinkers obviously declared death of subject. Jurgen Habermas in contemporary times as the important representative of critical theory tries and claims to revive the subject in intersubjectivity by the use of unfinished capacities of modernity. This is achieved through language and communicative action.

خلاصه ماشینی:

Asfar Vol. 1, No. 2, Autumn & Winter 2015-2016 Biannual Journal of Philosophy of Religion, Theology & Religious Studies The Role and Function of Light in Suhrawardi’s Illuminationist Philosophy Qodratullah Qorbani Assistant Professor of Philosophy, Kharazmi University, Tehran, Iran Shahabuddin Yahya Suhravardi (1153-1191) is the first Muslim and Iranian philosopher who established his philosophical system based on Light, and calls it as Wisdom of Illumination (Hikmat Al- Ishraq). Asfar Vol. 1, No. 2, Autumn & Winter 2015-2016 Biannual Journal of Philosophy of Religion, Theology & Religious Studies Ibn Sina on Revelation Abbas Sheikh Shoaei; Narjes Khaleqi Assistant Professor, Kharazmi University, Tehran, Iran Graduated of Islamic Philosophy and Theology The process of revelation is of issues that has involved many Muslim and western thinkers and philosophers’ minds, and they have concerned to understand its essence and reality. Contents ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 7/ The Place of History in Hegel’s Philosophical System Seyyed Abolfazl Razavi 27/ Critical Evaluation of Swinburne’s View on Religious Experience Shahab Shahidi 43/ Ibn Sina on Revelation Abbas Sheikh Shoaei; Narjes Khaleqi 61/ The Proper Meaning of Intellect in Ibn Sin and Edwards Theology and Its Relation to Faith Saham Asadinia 81/ The Role and Function of Light in Suhrawardi’s Illuminationist Philosophy Qodratullah Qorbani 109/ Comparison of Heidegger and Mulla Sadra’s Methodology Hasan Ahmadizadeh 127/ A Critics to Schleiermacher’s Religious Experience Theory Yahya Jahangiri, Muhammad Hossein Mokhtari, Ali Azadi 151/ Intersubjectvity, a Method Between Autonomy and the Death of Subject Reza Nasiri Hamed Asfar Biannual Journal of Philosophy of Religion, Theology & Religious Studies Vol. 1, No. 2, Autumn & Winter 2015-2016 Concessionaire, Director in Charge and Editor in Chief: Qodratullah Qorbani (Ph. D.

کلیدواژه ها:

کنش ارتباطی ،زبان ،سوژه ،یورگن هابرماس ،بین‌الاذهانیت

Jurgen Habermas ،Communicative action ،intersubjectivity ،language ،Subject

کلید واژه های ماشینی:

سوژه ، هابرماس ، عقلانیت ، مدرنیته ، اندیشه ، نقد ، Philosophy ، رهایی ، کنش ، تعامل


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.