Skip to main content
فهرست مقالات

منطق ربط نزد شمس‌الدین سمرقندی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (34 صفحه - از 71 تا 104)

کلیدواژه ها :

منطق قدیم ،منطق جدید ،منطق ربط ،قیاس شرطی ،قیاس حملی ،شمس الدین سمرقندی

کلید واژه های ماشینی : سمرقندی ، منطق ، قیاس ، منطق ربط ، ابن‌سینا ، خونجی ، عکس مستوی ، تالی ، شمس‌الدین سمرقندی ، قیاس‌های سمرقندی و منطق ربط

شمس‌الدین سمرقندی از منطق‌دانان قرن هفتم، در بحث قیاس شرطی دیدگاهی نو در برابر ابن‌سینا پیش ‌نهاده است. از نظر ابن‌سینا، قیاس شرطی دقیقا مانند قیاس حملی است و در‌نتیجه، 19 ضرب منتج دارد؛ اما سمرقندی این همانندی را نمی‌پذیرد و فقط 7 ضرب از قیاس شرطی را معتبر می‌داند. او در بیان شرایط انتاج فقط شرایط کیفیت را بیان می‌کند و به شرایط کمیت نمی‌پردازد و هنگام ارائة مثال نقض برای ضرب‌های عقیم، تفاوت کمی ضرب‌ها را نادیده می‌گیرد. اگر مانند سمرقندی صرفا کیفیت گزاره‌ها را در ‌نظر بگیریم میان قیاس‌های سمرقندی و منطق ربط (که شاخه‌ای از منطق جدید است) مطابقت شگفت‌انگیزی می‌یابیم به این معنی که هر ضرب منتج نزد سمرقندی در منطق ربط معتبر است و برعکس؛ و این نشان‌دهندة نزدیکی اندیشه‌های او به منطق ربط است. این در حالی است که اگر کمیت گزاره‌ها را نیز در ‌نظر آوریم با دشواری‌هایی در تحلیل قیاس‌های سمرقندی روبه‌رو می‌شویم که ریشه در تفسیر او از سورهای شرطی دارد.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.