Skip to main content
فهرست مقالات

آشکارسازی تغییرات بستر رودخانه و بررسی مورفولوژی رودخانه ای با توجه به تأثیر ساختارهای زمین شناسی (مطالعه موردی: زرینه رود) مقاله

نویسنده:

چکیده:

محیط­های رودخانه­ای به­دلیل وجود شرایط مناسب زیستی مانند وجود خاک حاصل­خیز و آب در دسترس، همواره مورد توجه انسان­ها بوده است. این محیط­ها از نظر فعالیت­های فرسایشی از مناطق پویا و فعال هستند. شناخت شرایط فرسایش کناری، ترک بستر، تغییرات رخ داده در بستر جریان، الگوی رودخانه و مواردی از این قبیل می­توانند کمک مهمی در مدیریت این عرصه از طبیعت باشند. در این پژوهش سعی کرده­ایم که با استفاده از تصاویر ماهواره­ای (لندست) و داده­های توپوگرافیک و زمین­شناسی تغییرات مورفولوژیکی رخ داده در دو بخش مکانی از بستر زرینه­رود (جیغاتو) را بررسی و ارزیابی کنیم. نرم­افزارهای  ArcGISو ENVI از مهم­ترین ابزارهای مورد استفاده در تحقیق بودند که جهت آماده­سازی و استخراج داده­ها مورد استفاده قرار گرفتند. طبق نتایج به­دست آمده از پژوهش قسمت دوم از منطقه مورد مطالعه که در یک منطقه دشتی واقع شده است، به­شدت تحت تاثیر گسل­ها قرار دارد و روند کلی جریان رودخانه در چندین نقطه به ناچار تغییر مسیر داده، از مسیر گسل پیروی کرده است. هم­چنین الگوی رودخانه در بخش­هایی که تحت تاثیر گسل قرار گرفته­اند، به­صورت مستقیم و در مواردی از نوع سینوسی است. در حالی­که در سایر بخش­ها الگوی عمومی رودخانه از نوع پیچان­رودی است. در سه دوره زمانی مورد مطالعه در هر دو بخش مکانی 1 و 2 از مساحت بستر رودخانه کاسته شده است. به­گونه­ای که مساحت بستر رودخانه از 5/6 کیلومترمربع به 43/5 کیلومترمربع در بخش 1 و از 19/6 کیلومتر به 87/4 کیلومترمربع در بخش 2 کاسته شده است. میزان فرسایش کناره­ای در بخش 1 بین سال 1975 تا 1989 حدود 4/2 کیلومترمربع و بین سال­های 1989 تا 2010 حدود 44/2 کیلومترمربع است. این مقدار برای بخش دوم به­ترتیب 2 و 49/1 کیلومترمربع است. در مقابل این تخریب بخش­های زیادی از رودخانه نیز به­دلیل تغییر مسیر و جابه­جایی بستر خشک شده و یا به­صورت دریاچه­های مئاندری در حواشی رودخانه باقی مانده است که برای سال­های 1975 تا 1989 و 1989 تا 2010 به­ترتیب برابر با 44/3 و 48/2 کیلومترمربع در بخش 1 و برای بخش 2 29/3 و  52/1 کیلومترمربع است.

خلاصه ماشینی:

باید توجه داشت که میزان رسوب برآوردی در جدول ٣ مربوط به ایستگاه تونل هفتم است که در بخش انتهایی رودخانه قرنقو قرار گرفته است در حالی که محل برداشت شن و ماسه و محدوده مورد مطالعه این تحقیق در بخش میانی حوضه قرار داردو همچنین داده های مربوط به محاسبه بار رسوبی به شرط نبود سد است در صورتی که احداث سد سهند باعث کاهش چشمگیر در میزان بار رسوبی رودخانه میشود. با توجه به این که برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه طی هیچ گونه برنامه منظمی نیست و از طرف دیگر به علت این که آورد رسوبی رودخانه تقریبا در محدوده مورد مطالعه نزدیک به صفر شده است ، این عوامل موجب شده اند که دانه بندی رسوبهای رودخانه نیز دچار تغییرات بشود که مهم ترین آن کاهش بسیار مشخص قطر ذرات رسوبی رودخانه است (شکل B٦و F). (رجوع شود به تصویر صفحه) شکل (٧) تغییرات مسیر جریان درسالهای ١٣٨٧و ١٣٩٢ نتیجه گیری این تحقیق در پی بررسی آثار مخرب برداشت بیش از حد منابع شن و ماسه از بستر رودخانه قرنقو بوده ، برای رسیدن به این هدف ، داده های دبی و رسوب رودخانه را بررسی کرده است . , 1999, Impact of gravel mining on stream channel and coastal sediment supply: example of the Calvi Bay in Corsica (France). , 2005, Sediment mining in alluvial channels: physical effects and management perspectives, River Research and Applications, 21: 805-828.

کلیدواژه ها:

زرینه‌رود ، تغییرات مورفولوژیکی ، فرسایش کناره‌ای ، تغییر بستر


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

تحتاج دخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You need Sign in to view the content of the article. If you are not a member, proceed from part Membership.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.