Skip to main content
فهرست مقالات

مقدمه‌ای بر مفهوم فرم و فرمالیسم در هنر مدرن

نویسنده:

علمی-پژوهشی (دانشگاه آزاد) (29 صفحه - از 5 تا 33)

چکیده:

این نوشته بر آن است تا مفهوم فرم و فرمالیسم و بازتاب آن در هنرهای تجسمی را به مثابه­ی شاخه‌ای بنیادین از جنبش مدرنیستی بررسی کند. در این راستا روش نقادی فرمالیستی کلمنت گرینبرگ نظریه‌پرداز و منتقد معاصر تحلیل گردیده است. فرمالیسم به تعبیر گرینبرگ عبارت است از نظریه­ای که ویژگی­های فرمی اثر را مهم­ترین رکن مقوم آن قلمداد کرده و درون­مایه­ی اثر را پیامد تحقق فرم محسوب می­دارد. بدین اعتبار در نظر وی درون­مایه­ی هر اثر تابعی است از عناصر فرمی. گرینبرگ برداشت خود را با استناد به نقد قوه­ی حکمکانت توجیه نمود. کانت برای هنر عرصه­ای مستقل و متفاوت از حوزه­های دیگری چون علم و اخلاق در نظر گرفت و همین امر سبب ترویج شعار «هنر برای هنر» در هنر فرمالیستی شد. این نگاه کانت، بنیاد زیباشناسی گرینبرگ را در عرصه­ی هنر شکل داد و از این رو گرینبرگ نقد فرمالیستی را که به تعبیر او ریشه در مدرنیسم داشت، با تکیه بر ویژگی خودآئینی و خودپایندگی صورت­بندی کرد. نکته­ی حائز اهمیت این است که گرینبرگ در نوشته­های خود نقد سومکانت را کاربردی نموده و آن‌را به مثابه­ی پایه­ی فلسفی مدرنیسم به طور کلی و فرمالیسم به‌طور اخص تلقی کرده است. در این نوشتار مؤلفه­های مهم مرتبط با فرم و فرمالیسم در نقد سومکانت و تأثیر آن بر برداشت گرینبرگ بررسی شده و نوآوری­های وی درگستره­ی نقادی هنر و به ویژه نقاشی تحلیل گردیده است. هم‌چنین علت اهمیت یافتن فرم و نفوذ فرمالیسم در حوزه‌ی نقد هنری معاصر و تأثیر راهبرد گرینبرگ به عنوان پیشاهنگ این فرایند در رهیافت­های هنرمندان مدرنیست تبیین شده است.

خلاصه ماشینی:

"پیشینه تحقیق جست‌وجوی دامنه‌دار در قلمرو سوابق مربوط به اندیشه‌های گرینبرگ، و پیوند میان اندیشه‌های کانت در نقد قوۀ حکم و آثار مهم گرینبرگ، و تأثیرپذیری نامبرده از کانت نشان می‌دهد که، افزون بر آثار خود گرینبرگ و برداشت‌های مستقیم و غیرمستقیم او از کانت، از مهم‌ترین آثاری که راه را بر این پژوهش هموار می‌سازد، اثری است از ریچارد ولهایم به نام فرمالیسم و انواع آن<FootNote No="14" Text=" Formalism and it's Kinds"/> (1995) که در بارسلونای اسپانیا منتشر شده است. اثر دیگری که ارتباط نظریه‌های کانت درمورد زیبایی‌شناسی را با نظریه‌ها و نقدهای گرینبرگ مورد بررسی قرار می‌دهد، کتابی است تحت عنوان سه بعد در هنر<FootNote No="15" Text=" Three Dimensions in Art"/> (2010) نوشته‌ی نوئل کارول که وی در این اثر علاوه بر بیان مباحثی در خصوص بررسی آثار هنری سه بعدی و دو بعدی، تحلیل خود را از رویکردهای نقادانه‌ی کانت و گرینبرگ در عرصه‌ی زیباشناسی و مبحث فرم عرضه می‌دارد. نگارنده براین باور است هر چند معیارها و ضوابط درون‌ذاتی هنر در ارزیابی اثر واجد اهمیت است و بخشی از نقد و داوری راجع به ارزش اثر هنری، ضرورتا باید بر پایه‌ی چنین معیارهایی صورت پذیرد و به تعبیر دقیق‌تر این معیارهای درونی، خود جنبه‌های فنی اجزا و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی اثر را مد نظر قرار می‌دهد، اما در اکثر مکتب‌ها و سبک‌های هنری به استثنای اکسپرسیونیسم انتزاعی، موضوع، محتوا، درون‌مایه و زمینه‌ی تکوین اثر از اهمیت خاصی برخوردار است، چه در هنرهای تجسمی و به ویژه‌ آثاری که در آنها بازنمایی نقش عمده‌ای ایفا می‌کند، احساسات، نیت و اهداف هنرمند و آرمان‌های ایدئولوژیک و ارزش‌شناسانه راه را بر فهم عمیق‌تر اثر هموار می‌سازد و از این رو در اکثر موارد درون‌مایه‌ی اثر هنری نیز در تعمیق بخشیدن به دریافت اثر مدد می‌رساند."

کلیدواژه ها:

کانت ،فرمالیسم ،فرم ،گرینبرگ ،نقد هنری

Formalism ،Greenberg ،Art Critique ،Kant ،form


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.