Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل نظری الگوی بانک اسلامی دبی (راهبردهایی برای اصلاح قانون بانکداری ایران)

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (32 صفحه - از 107 تا 138)

کلیدواژه ها :

مشروعیت ،جامعیت ،کارایی ،خدمات بانکی ،تجهیز و تخصیص منابع ،بانک اسلامی دبی

کلید واژه های ماشینی : بانک اسلامی دبی ، بانک ، الگوی بانک اسلامی دبی ، الگوی عملیاتی بانک اسلامی ، مضاربه ، بانکداری ، اصلاح قانون بانکداری ایران ، قانون ، عقد ، بررسی الگوی بانک اسلامی دبی

با گسترش بانکداری اسلامی در نقاط گوناگون جهان الگوهای بسیاری از بانک­های اسلامی ارائه شد که شناخت آنها می­تواند زمینه هم­گرایی و استانداردسازی خدمت های ارائه شده از سوی بانک­های اسلامی و بهره گیری از تجربه های همدیگر را فراهم کند. از جمله بانک­های اسلامی که چنین ویژگی­ دارد، بانک اسلامی دبی است. معرفی الگوی عملیاتی بانک پیش گفته در جایگاه بانکی پیش رو در خدمات مالی اسلامی و نقد و بررسی آن می تواند نقش موثری در ارتقای فعالیت بانک های کشورهای دیگر به ویژه ایران داشته باشد. در مقاله پیش رو با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه­ای و اینترنتی به بررسی این فرضیه می پردازیم که «الگوی عملیاتی بانک اسلامی دبی از جامعیت، مشروعیت و کارایی مناسبی برخوردار است». نتیجه ها نشان می­دهد که از لحاظ جامعیت در بخش تجهیز و تخصیص منابع مالی این بانک جامعیت لازم را دارد. از لحاظ مشروعیت نیز یگانه ایراد مبنایی وارد بر بانک، استفاده از مضاربه در تمام بخش­های اقتصادی است؛ در حالی که مضاربه به قول مشهور فقهیان امامیه اختصاص به بازرگانی دارد. این بانک از جهت شاخص­های کارایی نیز کارایی مناسبی دارد؛ بنابراین جا دارد به الگوی عملیاتی این بانک در اصلاح قانون بانکداری ایران توجه شود.

خلاصه ماشینی:

"سرمایه ثبت‌شده این بانک معادل یک میلیارد درهم امارات است و از مهم‌ترین زمینه‌های فعالیت آن می‌توان به تهیه‌کردن خدمات بانکی منطبق بر بانکداری اسلامی، سرمایه‌گذاری وجوه بانکی به صورتی که به کسب سطح بهینه‌ای از سود برای بانک و مشتریانش بینجامد، هماهنگی، همکاری و یکپارچگی با دیگر مؤسسه‌های مالی اسلامی برای حمایت از پدیدساختن نظام مالی اسلامی، فراهم ساختن زمینه و بستر‌هایی مناسب برای گسترش عملیات کشاورزی، تجارت و بخش املاک و ساختمان و پدید آوردن فرصت‌های شغلی مناسب اشاره کرد (شعبانی و همکاران، 1394، ص53). بر اساس آنچه که درباره روش‌های تجهیز منابع بانکی در بانک اسلامی دبی بیان شد و همچنین گروه‌های گوناگون سپرده‌گذاران در جوامع اسلامی به ویژه جامعه امارات متحده عربی مشاهده می‌شود که این بانک نیاز گروه اول را از راه حساب جاری اسلامی، گروه دوم را در چارچوب صندوق قرض‌الحسنه که فقط به فعالیت‌های خیرخواهانه می‌پردازد، گروه سوم را از راه حساب پس‌انداز اسلامی، گروه پنجم را از راه حساب سرمایه‌گذاری اسلامی و صکوک و در پایان گروه ششم یا آخر را از راه حساب جاری و پس‌انداز اسلامی پاسخ می‌دهد. یکی از ایرادهای مبنایی که به عملکرد بانک اسلامی دبی بر اساس معیارهای فقه امامیه در بخش تجهیز منابع بانکی می‌توان گرفت، استفاده از عقد مضاربه در دو حساب پس‌انداز و سرمایه‌گذاری اسلامی است؛ زیرا به باور مشهور فقیهان شیعه و اهل‌سنت 2 ، قرارداد مضاربه به باب تجارت و بازرگانی اختصاص دارد و در بخش‌های دیگر اقتصادی جریان ندارد؛ این در حالی است که بانک اسلامی دبی منابع تجهیزشده از این راه را به وسیله قراردادهای گوناگون در تمام بخش‌های اقتصادی، کشاورزی، صنعتی، خدماتی و بازرگانی تخصیص می‌دهد؛ در نتیجه تعداد کمی از شیعیان و اهل سنت امکان استفاده از این حساب‌ها را خواهند داشت (موسویان، 1385، ص98)."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.