Skip to main content
فهرست مقالات

نانوفناوری و حریم خصوصی: نگاه اخلاقی و حقوقی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (10 صفحه - از 19 تا 28)

کلیدواژه ها :

اخلاق ،حریم خصوصی ،آرفید ،نانوفناوری

کلید واژه های ماشینی : اطلاعات ، فناوری ، فناوری ، نانوفناوری ، حریم خصوصی ، آرفید ، برچسب‌های ، تراشه‌ها ، نقض حریم خصوصی ، برچسب‌های آرفید

زمینه: یکی از مهم ترین چالش های اخلاقی و حقوقی که در مورد پیشرفت و به کارگیری نانوفناوری مطرح شده، مسئله حریم خصوصی است. هسته اصلی این چالش «فناوری تشخیص هویت از طریق امواج رادیویی» (آرفید) است. تراشه­های آرفید با استفاده از فناوری نانو، بسیار کارآمدتر، کوچک تر و ارزان تر از گذشته تولید می شوند. این برچسب ها امروزه برای ردیابی، صورت برداری و جلوگیری از سرقت کالاها در فروشگاه های بزرگ مورد استفاده قرار می گیرند. اطلاعات ذخیره شده روی تراشه آرفید، حتی پس از فروش و خروج کالای حامل آن از فروشگاه، به­آسانی با یک دستگاه خواننده الکترونیکی قابل دسترسی و بنابراین فردی که آن کالا را به همراه دارد، بی آنکه بداند، قابل ردیابی است. فراگیری برچسب های آرفید و استفاده از آنها به شکل کنونی، یعنی بدون هر گونه تدبیر امنیتی، حریم خصوصی افراد را به­شدت تهدید می کند. پژوهش حاضر ضمن مطالعه چگونگی نقض حریم خصوصی افراد در اثر استفاده نادرست از نانوفناوری و نیز پرداختن به اهمیت حریم خصوصی در زندگی اخلاقی افراد و توجه به جایگاه آن در نظام های حقوقی بین­المللی و کشورهای مختلف، از جمله ایران، می کوشد جامعه را از این خطرات بالقوه و راه های مقابله با آن آگاه سازد. نتیجه گیری: از آنجا که نقض حریم خصوصی ارزش هایی مثل «کرامت انسانی»، «خودآیینی» و «صمیمیت» و بدین ترتیب بنیان زندگی اخلاقی افراد را به خطر می اندازد، لازم است ضمن رعایت اصول اخلاقی، راهکارهایی حقوقی اندیشیده شوند تا ضمن بهره مندی از مزایای فناوری آرفید امکان سوءاستفاده از آن برای تهدید امنیت و نقض حقوق شهروندان مرتفع شود.

خلاصه ماشینی:

"«آرفید» و امکان نقض حریم خصوصی از آنجا که تراشه‌های آرفید از فرکانس رادیویی استفاده می‌کنند، اطلاعات آنها می‌تواند به‌آسانی در دسترس هر کسی قرار بگیرد. در واقع، مهم‌ترین مسئله این است که برچسب‌های آرفید روی کالا، حتی پس از خرید و خروج آنها از فروشگاه، فعال باقی می‌مانند و می‌توانند برای نظارت یا اهدافی دیگر، غیر از آنچه برای آن ساخته شده‌اند (مانند صورت‌برداری و نظارت بر اموال)، به کار گرفته شوند(8). همچنین، گفته شده است که گرایش به حریم خصوصی از نگرانی از در دسترس دیگران بودن بر می‌خیزد؛ این نگرانی که دیگران چقدر دربارة فرد می‌دانند، به چه میزان دسترسی فیزیکی به وی دارند و افراد چقدر مورد توجه دیگران هستند(14). برای نمونه، در واشنگتن، به موجب قانونی که از ماه ژوئیة سال 2008 لازم الاجرا شده، «خواندن» اطلاعات شخصی افراد به دلایل غیرقانونی از روی اقلامی چون پوشاک و کالاهایی که در آن برچسب آرفید به کار رفته جرم‌انگاری شده است؛ همچنین است اطلاعات شخصی مندرج در مدارکی چون گواهینامة رانندگی و کارت اعتباری. در بیشتر کشورها، در صورت مواجهه با نقض حریم خصوصی به‌وسیلة فناوری یادشده، به قوانین و مقررات کلی از پیش موجود استناد می‌شود که ممکن است برای این منظور کافی نباشند و حتی موجب ترویج نقض و سوءاستفاده از حریم خصوصی نیز بشوند. در پایان، باید افزود که در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران نیز قوانین و مقررات کافی در این خصوص وجود ندارد و لازم می‌نماید قوانین جدیدی در حوزة حمایت از حریم خصوصی، با تکیه بر فناوری خاص آرفید تدوین و وضع شوند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.