Skip to main content
فهرست مقالات

مطالعه تطبیقی اجرای کتیبه های کوفی آجری در پنج بنای سلجوقی در اصفهان

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (14 صفحه - از 27 تا 40)

چکیده:

خط كوفي از خطوط غالب در اكثر كتيبه هاي مساجد و مناره هاي قرون اوليه اسلامي است. فرم نوشتاري اين خط با فن اجراي مصالحي مثل آجر قرابت داشت. ازاين رو با رونق آجركاري در شيوه رازي و به طور ويژه در دوره سلجوقي كتيبه هاي كوفي آجري به صورتي ويژه آذين بناها گشتند. هدف مقاله حاضر، شناخت چگونگي اجراي كتيبه هاي مذكور در بناهايي با كاركردهاي مختلف در اصفهان سلجوقي است. پرسش اصلي تحقيق آن است كه در اجراي كتيبه هاي كوفي آجري چه موارد فني و فرمي لحاظ شده است؟ بدين منظور، شباهت ها و افتراقات اين كتيبه ها از طريق مقايسه و تطبيق آنها در پنج بناي سلجوقي اصفهان شامل مناره پامنار زواره، محراب مسجد جامع برسيان، سردر شمال شرقي مسجد جامع اصفهان، منار گار و بدنه هاي صحن مسجد جامع زواره بررسي مي گردد. روش پژوهش توصيفي - تحليلي است و در آن اطلاعات از طريق مطالعات ميداني و كتابخانه اي و با راهنمايي كارشناساني از دو حوزه معماري و خطاطي جمع آوري شده است؛ و با برداشت و ترسيم كتيبه ها كار تطبيق و مقايسه با درنظرگيري مباني نظري مشترك ميان خوش نويسي و كتيبه نگاري صورت گرفته است. يافته هاي تحقيق نشان دهنده وجود اشتراكات محتوايي، زماني و مكاني در كتيبه ها است. تركيب كلي كتيبه ها در كرسي بندي و تناسبات حروف داراي قواعدي ازپيش تعيين شده است، شيوه حروف نگاري غالب در نمونه ها كوفي ساده است و اين امر استمرار اين شيوه هاي نگارشي را در تطابق با اصول اجرايي تاييد مي كند. ارتفاع كتيبه ها و ميزان كشيدگي قائم و فشردگي افقي آنها تابع موقعيت كتيبه و گستره كمي آنهاست.

کلیدواژه ها:

کتیبه کوفی آجری ،بناهای سلجوقی ،خط کوفی ،کتیبه های اصفهان

Mosque ،Seljuk ،Brick Kufic Inscription ،Kufic Calligraphy ،Minaret


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.