Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل اسطوره هبوط در شعر معاصر براساس شعر هفت تن از شاعران این دوره

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (20 صفحه - از 133 تا 152)

چکیده:

اسطوره هبوط با تمام پيچيدگي هاي خود در سطحي وسيع ذهن بشر را به خود مشغول داشته است. به زواياي گوناگون اين مسئله در كتب ديني مختلف اعم از قرآن، انجيل و تورات هم اشاره شده است. با بررسي شعر معاصر درمي­يابيم كه شاعران معاصر در بيان ديدگاه­هاي خود، هم تحت­تاثير قرآن بوده­ و هم از آموزه­هاي تورات و انجيل استفاده كرده­اند. در شعر فارسي معاصر، هبوط و جزئيات آن به شيوه­هاي گوناگون نمود يافته است؛ آفرينش، نخستين گناه، ميوه ممنوعه، اغواكننده، برهنگي آدم و حوا پس از خوردن ميوهممنوعه، توبه، فرود و هبوط و درنهايت داستان هابيل و قابيل كه براي بيان موضوعات اجتماعي خاص، بسيار دقيق و با نازك­انديشي خاصي به آنها توجه شده است. چگونگي بهره­مندي شاعران معاصر از اين اسطوره، پرسش اصلي اين پژوهش است كه به شيوه توصيفي– تحليلي انجام شده است. نتايج نشان مي­دهد شاعران فارسي­زبان معاصر، تقريباً تمام مواردي را كه در جزئيات هبوط مورداختلاف اديان و مفسران مختلف است، پذيرفته­ و در هر جايي به موردي اشاره كرده­اند.

خلاصه ماشینی:

"وی با ابراز اندوه در شعری تحت عنوان «آه پدر اگر تو آن گندم را نخورده بودی»، میگوید: میدانم / زندگی داغیست / که پدر/ با همان دستان که گندم را چید/ بر پیشانی ما کوبید» (١٣٦٣: ١١٧) البته در جایی دیگر نیز ضمن سفر در فضایی اساطیری تردید خود را دربارة سیب یا گندم بودن میوة ممنوعه این گونه بیان میکند: اگر تو گرسنه ای/ آدم گندم خورده است !/ وگرنه سیب !» (١٣٦٣: ٧٩) ١٤٢/ ادب فارسی، سال ٦، شمارة ١، بهار و تابستان ١٣٩٥، شمارة پیاپی ١٧ بنابراین ، در شعر اغلب این شاعران ، سیب به عنوان میوة ممنوعه پذیرفته شده است و تنها گرمارودی با نگاه مذهبی و سنتی خاص خود بیشتر به گندم اشاره دارد؛ گرچه شک بین گندم و سیب را هم متأثر از یافته های دینی مطرح میسازد. برادرکشی در شعر گرمارودی نیز بلافاصله پس از طرح مسئلۀ هبوط این گونه بیان میشود: میان هابیل و برادر/ الفتی است / فراسوی برادری/ که تنها خنجر/ حد آن را معین میکند (79 :1363) و سپس نقش برجستۀ کلاغ را در این بخش چنین میآورد: کدام قابیل مرا ازپیش کشته است / که چون به دنیا آمدم / از کلاغ ها نفرت دارم ؟ (موسویگرمارودی، ١٣٨٦: ١٤٧) شاعر با بیان این ابیات به مفهوم و مضمون اجتماعی اسطورة هابیل و قابیل اشاره و مظلومیت هابیل را یادآوری کرده است : ما از تبار زمانیم / امروز میجنگیم تا فردا بمانیم (همان : (281 او سپس اسطورة هابیل و قابیل را با یوسف و برادرانش تطبیق داده است : یعقوب آدم دیگرست / برادران قابیلانی دیگر/ اکنون نیز/ هابیل ها یگانه اند و/ قابیلیان بسیار/ و اگر قابیل را ١٥٠/ ادب فارسی، سال ٦، شمارة ١، بهار و تابستان ١٣٩٥، شمارة پیاپی ١٧ جفت جویی انگیزة قتل برادر بود/ امروز اما بیانگیزة هیچ جان مایه ای/ برادر میکشند (گرمارودی، ١٣٦٣: (115 نگاه به جامعه ، شاعر را بر آن داشته است تا به دنبال انگیزة برادرکشی در اسطورة هابیل و قابیل باشد و آن را دریابد، اما امروزه برادرکشی تکرار میشود، بیآنکه انگیزه ای درپیداشته باشد."

کلیدواژه ها:

اسطوره ،تحلیل ،شعر معاصر ،شعرفارسی ،داستان هبوط

کلید واژه های ماشینی:

هبوط ، اساطیر ، اسطوره هبوط در شعر معاصر ، اسطورة هبوط در شعر معاصر ، تحلیل اسطوره هبوط در شعر ، تحلیل اسطورة هبوط در شعر ، آدم و حوا ، سیب ، شعر معاصر براساس شعر ، گناه


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.