Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل بازتاب مراسم آیینی نوروز عام و خاص در هفت گنبد نظامی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (18 صفحه - از 51 تا 68)

کلیدواژه ها :

نظامی گنجوی ،هفت پیکر ،ازدواج مقدس ،نوروز عام و خاص ،جشن فروردینگان

The Seven Beauties ،Sacred Marriage ،general and specific Nowruz Farvardingan ceremony

کلید واژه های ماشینی : نوروز ، جشن ، آیین نوروز در هفت‌پیکر نظامی ، اسطوره ، شاه ، مراسم آیینی نوروز عام ، مراسم ، ازدواج ، تحلیل بازتاب مراسم آیینی نوروز ، زن

اين مقاله بر تحليل علمي-تاريخي آيين نوروز در هفت پيكر نظامي متمركز است. مردمان فلات ايران از ديرباز هرساله با بيداري طبيعت در فصل بهـار، به پيشواز رويش گل ها و سرسبزي درختان كهن سال مي رفتند و با جشني نمادين همراه با نيايش هـايي آييني به قدرداني از ايزدان مي پرداختند تـا با جلب رضايت خدايان، به باززايي گياهان و بركت­بخشي زمين كمك كنند. اين جشن ملي با گذر زمان با نام نوروز از زمـان كورش بزرگ تاكنون از فراز و نشيب هاي بسياري گذر كرده، اما هر بار پيروزمندتر از پيش خود را نشان داده است. نويسندگان و شاعران بسياري تحت تاثير اين جشن ملي- مردمي آثاري گرانقدر برجاي گذاشته اند؛ در اين ميان، هفت پيكر نظامي گنجوي مجموعه اي بزرگ و بي نظير از فرهنگ ايراني است كه با زبان رمز به بيان اسطوره ها و آيين هاي نوروزي و سنن مرتبط با آن پرداخته است. روش تحقيق در اين پژوهش تطبيقي- اسنادي است كه با رويكردي برون­ اسطوره اي و از منظر جامعه شناسي، مردم شناسي، فرهنگ و تاريخ به نقد و بررسي پرداخته شده است. بر اساس نتايج تحقيق، نظامي با بازآفريني هنرمندانه باورها، اسطوره ها و طرح ازدواج بهرام گور با هفت شاهدخت به مسئله ازدواج مقدس و نوروز نظر داشته است. وي در گنبد اول، اسطوره كاووس را با زباني رمزي و تمثيلي به تصوير كشيده است تا يادآور سياوش و جشن فروردينگان شود و سپس با آوردن نمادها و نشانه هايي از نوروز عام و خاص در گنبد دوم و هفتم يادي از مراسم و سنن نوروز ايراني كرده است.

خلاصه ماشینی:

"نویسندگان و شاعران بسیاری تحت تأثیر ایـن جشـن ملـی- مردمـی آثـاری گرانقـدر برجای گذاشته اند؛ در این میان ، هفت پیکر نظامی گنجوی مجموعه ای بزرگ و بینظیر از فرهنگ ایرانی است که بـا زبـان رمـز بـه بیان اسطوره ها و آیین های نوروزی و سنن مرتبط با آن پرداخته است . کلید واژه ها: هفت پیکر، نظامی گنجوی، ازدواج مقدس ، نوروز عام و خاص ، جشن فروردینگان مقدمه نوشدگی و باززایی پیوسته طبیعت نوعی مرگ و تجدید حیات دوباره محسـوب مـیشـد، سـبز شـدن گیاهـان ، طلـوع و غـروب خورشید، شب و روز، حالات مختلف ماه این باور را در ذهن آدمی جان داد که پدیده های طبیعی دارای جان و روح هستند، جــان و روحی که در پیوستگی با جان و روح جهانی و ازلی است . ک : زنر، ١٣٨٨: ١٩٦) و وجود نشانه های مرتبط با نوروز فضای مناسب برای طرح روایت نوروز عام یا کوچک را در قالب داستان تمثیلی بهرام پنجم به وجود آورده است : روز یکشـــــنبه آن چـــــراغ جهـــــان زیـــر زر شـــد چـــو آفتـــاب نهـــان (نظامی ، ١٣٨٨: ١٠٥) آفتـــــابی بـــــه عـــــالم افـــــروزی خــــوب چــــون نوبهــــار نــــوروزی (نظامی، ١٣٨٨: ١٠٦) در دوران ساسانیان که نوروز و مهرگان باشکوه برگزار میشد، پادشـاه در جشـن مهرگـان تـاجی بـه شـکل خورشـید بـر سـر میگذاشت و از این طریق نشان میداد که میترای روی زمین است ، درست همان طور که نوروز را جشن میگرفت ، مهرگان را نیـز برگزار میکرد (ر."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.