Skip to main content
فهرست مقالات

ارائه روش مهندسی آینده در سیستم های پیچیده

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (28 صفحه - از 237 تا 264)

آینده‌پژوهی به‌مثابه پژوهشی بین‌رشته‌ای در حیطه واقعیت‌های انسانی- اجتماعی است که هدف آن تدوین تجویزهایی است که عمل به آنها تحقق مطلوب‌ترین آینده ممکن را نوید می‌دهد. از طرفی، بسیاری از ساختارهای اجتماعی دارای ویژگی‌هایی هستند که نظریه پیچیدگی، آنها را به‌عنوان سیستم‌های پیچیده دسته‌بندی می‌کند. سیستم‌هایی با ویژگی‌های مهمی مانند توانایی ایجاد رویدادهای بزرگ و نوایندی که از منظر آینده‌پژوهی برای مطالعه آینده بسیار کلیدی است. آینده‌پژوهی در مطالعه و ساخت آینده‌هایی که در بستر پیچیدگی شکل می‌گیرند با عدم قطعیت مواجه است. از سوی دیگر، مهندسی یکی از شاخه‌های علم است که تجربیات عملی موفقی در زمینه مهار عدم قطعیت دارد. پژوهش حاضر در پاسخ به این پرسش که روش‌های مرسوم آینده‌پژوهی برای سیستم‌های پیچیده چقدر مناسب هستند، شکل‌گرفته است. در این پژوهش مسیری برای دستیابی به فرایند توسعه مناسب برای انجام پروژه‌های آینده‌پژوهی در بستر سیستم‌های پیچیده ترسیم شده است. به‌منظور برجسته‌کردن اهمیت سیستم‌های پیچیده، ابتدا چالش‌های پیش‌بینی در آینده‌پژوهی مورد بررسی قرار می‌گیرد و سپس سیستم‌های پیچیده و ویژگی‌های آنها مطالعه می‌شود. دانش به‌دست‌آمده از پژوهش‌های انجام‌شده و مطالعه منابع برای رسیدن به فرایند توسعه از طریق پرسشنامه بین متخصصان آینده‌پژوهی و سیستم‌های پیچیده در داخل و خارج از ایران مورد پردازش قرار گرفت. درنهایت بر اساس دانش به‌دست‌آمده، مدلی (فرایند توسعه) با تکیه‌بر اصول مهندسی مانند قانون 80-20، تکرار گام‌ها در سیستم‌های پیچیده برای دستیابی به حداکثر اطلاعات از سیستم، مدل‌سازی محاسباتی و شبیه‌سازی ارائه شده است. این مدل می‌تواند برای پژوهشگران آینده‌پژوهی مورد استفاده قرار گیرد و از آنجایی که در این مدل، آینده به‌عنوان محصولی برای توسعه تعریف می‌شود که برای محقق‌سازی آن از برخی اصول مهندسی منطبق با سیستم‌های پیچیده استفاده شده، این مدل «مهندسی آینده» نام‌گذاری شده است.

خلاصه ماشینی:

"پژوهش حاضر که ما آن را مهندسی آینده نام گذاری کرده ایم ، با به چالش کشیدن پیش بینـی در سیستم های پیچیده ، فرایند توسعه ای برای مهـار پیچیـدگی در ایـن نـوع سیسـتم هـا ارائـه میدهد، بنابراین نظریه پیچیدگی که به همراه نظریـه آشـوب ، اخیـرا حضـور پررنگـی در علـم داشته اند به همراه آینده پژوهی به عنوان یـک علـم بـین رشـته ای و مهندسـی بـه عنـوان علمـی عمل گرا، سه ضلع اصلی این پژوهش را شکل میدهند. شکل (٥)- چارچوب مفهومی پژوهش / بر اساس نظریه سیستم های پیچیده و با تکیه بر سازه های اصلی این نظریه ؛ یعنی تنـوع در اجزای تشکیل دهنده سیستم ، وابستگی بین اجزا، درجه ای از انطباق پذیری، خودسازمان دهـی و تفکر غیرخطی برای درک سیستم های پیچیده از یک سو و ویژگـیهـای نظریـه هـا و روش هـای مهندسی مانند مدل سازی به دو صورت عامل گرا و محاسباتی، همچنین مهندسی نیازمنـدیهـا، بررسی راه حل های مختلف از نظر زمان و هزینه و آزمون محصول یـا فراینـد بـرای اطمینـان از دستیابی به اهداف مورد نظر از سوی دیگـر، بـه دنبـال درک نوآینـدی، کنتـرل یـا درک عـدم قطعیت هستیم . بنابراین در این پژوهش بر اساس دانشی که از متون سیستم های پیچیـده ، آینـده پژوهـی و مشکلات مدیریت پروژه های آینده پژوهی و توجه به لزوم بسترسازی برای حضور اجزای متنوع و ارتباط آنها با یکدیگر به منظور انطباق پذیری و سـازگاری بـا محـیط از یکسـو و دانـش ضـمنی استخراج شده از متخصصان این حوزه از سوی دیگر به دست آمد، مدل شـکل (٨) معرفـی شـد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.