Skip to main content
فهرست مقالات

جایگاه اشعار آوازهای محلی در فرهنگ فارسی استان فارس

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (24 صفحه - از 51 تا 74)

کلیدواژه ها :

جنوب‌شرق فارس ،شعر و آواز محلی ،عشق‌ودوری ،مضمون ،فرهنگ فارسی

love ،separation ،Theme ،and ،Southeast Fārs ،Persian culture ،Folk Song and Poetry

کلید واژه های ماشینی : اشعار ، آواز ، فرهنگ فارسی استان فارس ، موسیقی ، فرهنگ فارسی ، دوبیتی ، عشق ، زبان ، آوازه‌ای محلی در فرهنگ فارسی ، مضامین

در ناحیه جنوب‌شرق استان فارس با وجود تنوع نژادی، زبانی و قومی، فرهنگی متنوع موسوم به فرهنگ فارسی وجود دارد که نمایانگر پیوستگی اقوام و فرهنگ‌های گوناگون این منطقه است. این پیوستگی به‌ویژه در رابطه ‌با اشعار و موسیقی محلی جلوة بیشتری دارد. همراهی شعر و موسیقی در اجرای آوازهایی چون شروه، سرکوهی، حاجیونی، صابوناتی و جهرمی، درک هرچه ‌بهتر از دوبیتی و تک‌بیتی‌های فرهنگ فارسی را میسر می‌سازد. هدف اساسی از طرح این مسئله، شناخت فرهنگ فارسی از خلال اشعار به‌کارگرفته‌شده در آوازهای محلی است. از یک طرف، گستردگی و تنوع در مضامین اشعار آوازها، با محوریت مفهوم عشق‌ و دوری، دغدغه‌ها، باورها و اندیشه‌های مردم را می‌نمایاند و از طرف دیگر، پدیدة آواز به‌واسطة حضورش در موقعیت‌های گوناگون زمانی و مکانی، کارکردی اجتماعی دارد. به‌یک‌معنا درک ارتباط شعر و آواز با فرهنگ فارسی در معنای آوازهای محلی نهفته است. بنابراین برای جمع‌آوری اشعار و درک موقعیت‌های اجرایی آوازها، علاوه‌بر اینکه از دو روش معمول کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شده است، تحلیل اطلاعات، بر ­مبنای دیدگاه‌های ادبی، انسان‌شناسی و روان‌شناسی قرار دارد.

خلاصه ماشینی:

"اگر بپذیریم که «فرهنگ مجموعه ای است کمابیش منسجم و ترکیبی از پدیده های انتسابی و اکتسابی در زمینه های رفتاری و فکری که در مقاطع زمانی و مکانی مشخص در جامعه ای خاص رایج و مورد پذیرش اند و از طریق فرایند اجتماعی کردن از نسلی به نسل دیگر انتقال می یابند» (فکوهی ، ١٣٩١: ١٠١)، اشعار عامۀ فارسی را نیز می توان به عنوان یکی از جلوه های صادق فرهنگ جنوب شرق فارس دانست . البته نباید از نظر دور داشت که مفاهیم کار و زحمت و رنج ، اساس زندگی مردم عامه هستند و عشق های آنان نیز همواره رنگی از غم در خویش دارد (دست غیب ، ١٣٨٦: ٣٩)، به خصوص اگر از جنس شروه خوانی و سرکوهی ها به همراه آوای جان سوز «نی » باشند. هدف از به کارگیری این اشعار چیست و چه معنایی دارند؟ به نظر می رسد چنین تعبیری ، ویژگی ها و جنبه های جهان شمول فرهنگی برای این کارکردها قائل شده باشد (همان ، ١٣٩) و آنچه در اشعار انعکاس یافته ، به واقع جهانی است که فرهنگ فارسی را با همۀ مضامین اجتماعی و فرهنگی مردم در خویش متجلی می سازد. برای شناخت چگونگی ارتباط شعر و موسیقی با فرهنگ فارسی ، باید به دو نکته توجه داشت : نخست اینکه انواع مضامین شخصی و اجتماعی عشق ، دوری ، شکوه ، بی اعتباری دنیا، نوع دوستی ، ظلم ستیزی و مذهبی ، گستره ای جهان شمول به وسعت فرهنگ فارسی و حتی انسانی دارند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.