Skip to main content
فهرست مقالات

بزهکاری یقه سفیدها از منظر امام علی علیه السلام

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (33 صفحه - از 7 تا 39)

کلیدواژه ها :

بزهکاری ،سیاست جنایی ،سیاست کیفری ،امام علی علیه السلام ،یقه سفید ،یقه آبی

کلید واژه های ماشینی : جرایم ، یقه‌سفیدها ، امام علی ، مجرمان ، بزه‌کاری یقه‌سفیدها ، بزه‌کاری یقه‌سفیدها از منظر امام ، بزهکاران یقه‌سفید ، امام علی علیه‌السلام ، جرایم یقه‌سفیدی ، مقابله

یکی از تقسیم بندی های مهم مجرمان که در تعیین نوع واکنش علیه آنان موثر است، دسته بندی آنها به دو گروه مجرمان متمول، صاحب نفوذ و به تعبیری یقه سفید و گروه دیگر مجرمان ضعیف، فقیر و به تعبیر دیگر یقه آبی است. برای مقابله با بزهکاری دسته نخست که دارای قدرت و استعداد جرایم خطرناک ترند، لازم است تدابیر پیشگیرانه ویژه ای اتخاذ شود. برای مقابله با این گونه مجرمان ، هم به لحاظ ماهوی و هم به لحاظ شکلی نیازمند یک سیاست کیفری افتراقی هستیم. این مقاله به واکنش علیه دسته نخست از نگاه امام علی علیه السلام می پردازد. از دیدگاه ایشان مقابله با بزهکاری یقه سفیدها پس از اقدامات ریشه ای، اجتماعی، فرهنگی و نظارت کنترل و مراقبت، با جدیت، شدت و قاطعیت همراه است. از جمله فواید این تقسیم بندی که در بیانات امام علی علیه السلام با تعابیری چون مستکبر و مستضعف، قوی و ضعیف ، طبقه حاکم و رعیت، اشراف و طبقه سفلی و مانند اینها بیان شده است اینکه جامعه در فرآیندی فرافکنانه فقط به بزهکاری افراد ضعیف و جرایم کم اهمیت نپردازد و بزهکاری یقه سفیدها و افراد متنفذ را بدون مسامحه تعقیب کند.

خلاصه ماشینی:

"در اینجا دو مشکل عمده و اساسی وجود دارد که انجام این پژوهش را ایجاب می‌کند؛ نخست، عمده مطالعات پژوهشگران از لحاظ نظری بر محورهای ذکرشده متمرکز شده است که طبقات ضعیف را مستعد رفتار مجرمانه می‌شمارد و از کج‌روی، تبهکاری و جرایم مهم و خطرساز یقه‌سفیدها غافل است؛ دوم، سیاست جنایی بیشتر کشورها به‌ویژه در بخش کیفری و واکنشی، به صورت عملی بر مقابله با افراد محروم و ضعیف جامعه که به تعبیری یقه‌آبی خوانده می‌شوند، از راه کیفر تمرکز دارد و زندان‌ها مملو از چنین افرادی است، در حالی که تعقیب بزهکاران یقه‌سفید روند کارآمدی ندارد. با توجه به تفاوت اساسی میان بزهکاری عوام و خواص یا به تعبیر دیگر یقه‌آبی‌ها و یقه‌سفیدها، این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش است که مهم‌ترین مؤلفه‌های یک سیاست جنایی افتراقی کارآمد در مقابله با بزهکاری یقه‌سفیدها چیست؟ براساس برخی دیدگاه‌های جرم‌شناختی، حاکمیت جامعه به عنوان متولی حفظ نظم و امنیت، در مقابله با بزهکاری یقه‌سفیدها زحمت چندانی به خود نمی‌دهد و به لحاظ دشواری کشف و اثبات جرایم این دسته، به رغم علم و اطلاع از وجود مفاسد عظیم اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به‌وسیله آنها نسبت به این امر تجاهل می‌کند. مسعودی در مروج‌الذهب گزارش دارایی برخی اشراف، خواص و به تعبیر ما یقه‌سفیدهای زمان عثمان را چنین گزارش می‌دهد: عبدالرحمن‌بن‌عوف هزار اسب، هزار شتر و ده‌هزار گوسفند، طلحه و زبیر، ابن‌امیه، زیدبن‌ثابت و مانند ایشان هر یک هزاران اسب، غلامان بسیار و اموال فراوان داشتند و بسیاری افراد دیگر که مجال پرداختن به آنها در این مختصر نیست، ولی آنقدر گسترده و پیشرفته بود که قطب‌بندی امت اسلامی موجب شده بود توزیع قدرت و تصمیم‌گیری در امور عامه بر محور این‌گونه افراد دور می‌زد و گزینش کارگزاران از میان آنان صورت می‌گرفت (مسعودی، 1363، ص332ـ333)."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.