Skip to main content
فهرست مقالات

توجیه گزاره های اخلاقی بر مبنای شهرت

نویسنده:

علمی-ترویجی (حوزه علمیه)/ISC (20 صفحه - از 5 تا 24)

مسئله توجیه گزاره های اخلاقی یکی از مهم ترین مسائل معرفت شناختی در قلمرو فلسفه اخلاق به شمار می رود. نظریات گوناگونی دربارة نحوة توجیه احکام اخلاقی در مقام اثبات ارائه شده است. شهرت گرایی دیدگاهی در فلسفه اخلاق است که عمدتا فلاسفه مسلمان آن را مطرح ساخته اند. در این پژوهش تلاش شده دیدگاه مزبور دربارة توجیه گزاره های اخلاقی تحلیل و بررسی شود. نتایج تحقیق حاکی از آن است که شهرت بما هو شهرت توان توجیه گزاره های اخلاقی را ندارد و تنها به اعتبار منشا واقعی اش می تواند توجیه کنندة گزاره های اخلاقی باشد

خلاصه ماشینی:

"دیدگاه مور را از جهـت اعتقـاد بـه توجیـه پـذیر در مقابل ، در مقام اثبات گزارههای اخلاقی بحث بر سر آن است کـه بـا قطـع نظـر از مـلاک ثبـوتی بودن برخی گزارههای اخلاقی (گزارههای ناظر به خوبی و بدی افعال و نه درسـتی و نادرسـتی آنهـا) و گزارههای اخلاقی، چگونه میتوان گزارههای اخلاقی را تشخیص داد؟ پرسشی که در ایـن مقـام بـه آن دیدگاه راس را به دلیل اعتقاد به توجیه پذیر بودن وظایف در نگاه نخست ، میتوان دیـدگاه موجـه گـرای پاسخ داده میشود این است که راه کشف احکام اخلاقی چیست ؟ توجیه اخلاقی همان بحـث در مقـام اجمالی نیز نام نهاد. البته ایشان ملاک حسن و قبح به معنای استحقاق مدح و ذم را مصالح موجب حفظ نظام و بقای نـوع، و حکیم سبزواری نیز در کتاب شرح الأسماء و در پاسخ به شبهه ای دربارة همین بحـث ، بـه دفـاع از مفاسد موجب اختلال نظام میداننـد (اصـفهانی، ١٤٢٩ق ، ج ٤، ص ١٠٤، ٢٠٨؛ ج ٢، ص ١٠٤؛ مظفـر، ابن سینا میپردازد و همانند محقق لاهیجی بر این باور اسـت کـه هـدف شـیخ الـرئیس از اینکـه احکـام ١٤٠٥ق ، ج ١-٢، ص ٢٢٤) و معتقدند گرچه خود این احکام اعتباری و غیرواقعیانـد، مبتنـی بـر امـور اخلاقی را جزو مقبولات عامه آورده، تنها ارائۀ مثال برای مقبولات عام در برابـر مقبـولات خـاص بـوده واقعی هستند. اثباتی میتواند راه کشف ظنی واقعیت اخلاقی باشد؛ بدین معنا که از اینکه فعلـی بـه خـوبی یـا بـدی در اما در پاسخ به پرسش اصلی که این نوشتار را جهت پاسخ به آن سامان دادهایم ، یعنی اینکـه میان مردم مشهور شده، به صورت ظنی و نه یقینی نتیجه گرفته میشود که آن فعـل در واقـع نیـز چنـین «آیا با شهرت میتوان گزارههای اخلاقی را توجیه کرد؟» باید به این حقیقت اذعان نمود کـه در است (خوب یا بد است )."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.