Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل ژئوپلیتیکی مرز ایران و ترکیه

نویسنده:

علمی-ترویجی (وزارت علوم)/ISC (30 صفحه - از 7 تا 36)

کلیدواژه ها :

ایران ،ژئوپلیتیک ،ترکیه ،مرز

کلید واژه های ماشینی : مرزی ، مرز ایران و ترکیه ، ایران ، سیاسی ، نقطه تماس میان کشورهای همسایه ، دولت ، مرز ایران و ترکیه فرصت ، کشورهای همسایه ، تهدید ، راهبردی

مرزهای بین المللی به عنوان نقطه تماس میان کشورهای همسایه در شکل دهی به مناسبات سیاسی و اقتصادی آنها نقش برجسته ای دارند. مرزها به طور مکرر باعث تنش میان دولت ها بوده و کنش افراد را تحت تاثیر قرار میدهند. مرزهای غربی ایران و به خصوص مرز ایران و ترکیه ، به دلیل پراکندگی قومی و پیوستگی نژادی در دو سوی مرز، در طول تاریخ همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده است . با توجه به راهبردی بودن مرز ایران و ترکیه ، تحولات، تهدیدات و فرصت هایی که در مرز این دو کشور وجود دارد، اهمیت و ضرورت مطالعه بر روی این موضوع را دو چندان مینماید. این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی و به صورت مطالعه اسنادی و کتابخانه ای انجام شده است . نتیجه تحقیق نشان میدهد که مرز ایران و ترکیه فرصت ها و تهدیدهایی را برای دو کشور دربر داشته و دارد. به عبارتی دیگر در کنار فرصت های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایجاد شده، باید به تهدیدات و تنش هایی چون منازعات هیدروپلیتیک ، مساله کردها، ملاحظات ناشی از پیوند راهبردی ترکیه و ایالات متحده، مسائل ایدئولوژیکی طرفین و تعدد دیدگاههای ژئوپلیتیکی ترکیه توجه شود.

خلاصه ماشینی:

"صاحب نظران و کارشناسان کارکردهای متفاوتی را مانند: تحدید حدود منطقه اعمال قدرت حکومت (پرسکات، ١٣٥٩: ٦١)، ایجاد و تقویت وحدت سیاسی، شکل دهی به مناسبات سیاسی و اقتصادی میان دولت ها (میر حیدر، ١٣٨٥: ١٦١)، ایجاد حد نهایی کنترل و حاکمیت هر دولت بر قلمرو و مردم خود (رحمتی راد، ١٣٧٤: ٨) و سرانجام کارکردهای پنج گانه جدا کنندگی، یکپارچه سازی، تفاوت سازی، کشمکش و ارتباط (حافظ نیا، ١٣٧٩: ١٩١) را برای مرزهای بین المللی ذکر کردهاند. دوره حکومتی دولت مقابل آماسیه ٩٦٣ هجری شاه تهماسب (صفویان) عثمانی قصر شیرین ١٠٤٩ هجری شاه صفی عثمانی گردان ١١٥٩ هجری نادر شاه عثمانی ارزروم اول ١٢٣٨ هجری فتحعلی شاه عثمانی ارزروم دوم ١٣٣٦ هجری ناصرالدین شاه عثمانی پروتکل تهران ١٩١١ میلادی احمد شاه عثمانی اسلامبول ١٩١٣ میلادی احمد شاه عثمانی سرحدی ١٩٣٧ ١٩٣٧ میلادی رضا شاه عراق الجزایر ١٩٧٥ میلادی محمد رضا شاه عراق ٥- ویژگیهای مرز ایران و ترکیه در زمان حاضر پس از جنگ جهانی اول، با فروپاشی امپراطوری عثمانی و تشکیل کشور جدید ترکیه ، نخستین بار در سالهای ١٣٠٨ و ١٣٠٩ خورشیدی، کمیسیون تحدید حدود و نصب نشانه های مرزی تشکیل شد که به علت باقی ماندن پارهای از اختلافات سابق ، نتیجه ای از آن حاصل نگردید و در سال ١٣١١ خورشیدی مجددا نشست - هایی میان نمایندگان دو کشور برگزار شد و در دوم بهمن ماه همان سال، مرزهای دو کشور با امضای وزیران امور خارجه ایران (محمد علی فروغی) و ترکیه (توفیق رشدی) مشخص گردید. / / شکل ١: نقشه موقعیت منطقه مورد مطالعه ٦- منابع تنش و تهدید در مرز ایران و ترکیه درباره منشا جغرافیایی مشاجرهها، هاگت ضمن ارائه مدلی از یک کشور، دوازده محور جغرافیایی بالقوه دردسرساز را که میتوانند موجب مشاجره و منازعه دولت های همسایه شوند، تشریح میکند که شامل فهرستی طولانی است که هر یک از آنها میتواند زمینه ای برای تکوین بحرانهای دو سویه یا چند سویه را فراهم آورد (هاگت ، ١٣٧٩: ٣٧٢)."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.