Skip to main content
فهرست مقالات

تحول خط بنایی در معماری صفویه با تاکید بر تزیینات کتیب های مسجد حکیم اصفهان

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (18 صفحه - از 101 تا 118)

خط و خوشنویسی طی سده های مختلف، نقش ویژه ای در تزیینات بناهای مذهبی چون مساجد و امامزاده ها داشته است. از این میان خط بنایی ملهم از خط کوفی در هماهنگی با سطوح بناها و مصالح به کار رفته در آن ها، جلوه ویژه و منحصر به فردی در کتیبه ها و تزیینات ایجاد نموده است. شیوه های مختلف خط بنایی در امتزاج با خطوط شکسته و هندسی، کتیبه های زیبایی حاوی مضامین آیات قرآنی، احادیث نبوی، اسما الهی، ائمه معصومین و اشعار فارسی را در قالب اشکال هندسی مانند شمسه، مربع و لوزی رقم زده است. از نمونه های زیبا و ماندگار متعلق به سده هفدهم/یازدهم که در آن خط بنایی در سطحی گسترده مورد استفاده قرار گرفته، مسجد حکیم اصفهان است. در بررسی کتیبه ها و تزیینات سردرهای ورودی، لچکی ایوان ها، ایوانچه ها و طاق های اطراف صحن، زیر مقرنس سقف گنبد و ایوان ها و طاق نماهای داخل و بیرون ایوان های مسجد مذکور به شیوه های مختلف اجرایی از این خط چون خط بنایی ساده، مشکل، متداخل و معقلی بر می خوریم. این شیوه ها در ترکیب با شیوه آجرکاری و کاشی های معقلی این بنا تزییناتی منحصر به فرد را بر جای گذارده است. اکثر کتیبه ها با ترکیب های مختلف خط بنایی ساده و معقلی اجرا شده اند. اهداف مقاله: 1. بررسی تزیینات کتیبه ای مسجد حکیم اصفهان 2. دسته بندی و طبقه بندی تزیینات کتیبه ای مسجد بر اساس شیوه های مختلف اجرایی خط بنایی. سوالات مقاله: 1. خط بنایی در مسجد حکیم به چه شکل و شیوه هایی اجرا شده است؟ 2. با توجه به سطوح مختلف تزیینی در مسجد حکیم، کتیبه های خط بنایی شامل چه مضامین و در چه بخشهایی مورد استفاده قرار گرفته اند؟


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.