محافظه کاری و حقیقت گویی در تاریخ بیهقی - پایگاه مجلات تخصصی نورSkip to main content
فهرست مقالات

محافظه کاری و حقیقت گویی در تاریخ بیهقی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (20 صفحه - از 137 تا 156)

ابوالفضل بیهقی مورخی آشنا به اصول تاریخ نگاری، داستان پرداز ماهر و آگاه به رموز جذب خواننده، و انسانی منصف و جویای حقیقت است. تمامی این خصوصیات، تاریخ وی را به اثری ممتاز بدل کرده است. آنچه در این نوشته می خوانیم، کوششی است در جهت شناساندن شیوه های که او برای گنجاندن حقایق در مکتوبات خود به کار بسته است. ذهن محتاط و زیرک او جانب احتیاط و محافظه کاری را رها نمی کند تا مبادا بر ساحت حقیقت غباری بنشیند. در این نوشته به نه شگرد تلفیق محافظه کاری و حقیقت گویی بیهقی، نیز یازده دلیل بر اثبات حقیقت گویی وی و همچنین به دلایلی که باعث شده است تا به محافظه کاری روی اورد، اشاره می شود.

خلاصه ماشینی:

"او با یک عبارت کنایه آمیز از یکی از بزرگ ترین اشتباهات و نقطه های تاریک سلطنت مسعود پرده برمی دارد و آن بازداشت برادرش محمد اسـت کـه سـرانجام بـه مـرگ محمد منتهی می شود و مسعود، رندانه کسانی را به عنوان عاملان این واقعه مجـازات میکند که خود، روزگاری نه چندان دور آنها را به این کار واداشته بود. این «هرکس » چه کسی می تواند باشد جز مسعود و پسریان ، که باید سعی کننـد بـه خلق وخوی «مأمون» حکایت دسـت پیـدا کننـد، حـال کـه از روزگـار مسـاعدت یافته اند؟ مورخ باید بین گذشته و حال ارتباط برقرار کند (نـک : شهسـا ١٣٧٢: ٥٤) و ایـن دقیقا همان کاری است که بیهقی در موارد مشابه مثال فوق انجام می دهد. ١. بیهقی نسبت به نسخه ها و یادداشتهایی که فراهم آورده بود و جزء منابع اصلی او برای تاریخ نگاری بود، بسیار حساسیت داشت و از اینکه این نسخه ها و یادداشتها در «حادثۀ شورش طغرل غلام » از بین رفته ، اظهار تأسف و ناراحتی فـراوان کـرده است ؛ این امر خـود نمایـانگر عمـق امانتـداری و پـای بنـدی وی نسـبت بـه امـر / / / حقیقت گویی در ثبت تاریخ است : / / دریغا و بسیاربار دریغا که آن روضه های رضوانی برجای نیست که این تاریخ بدان چیـزی / / / نادر شدی و نومید نیستم از فضل ایزد عز ذکره که آن به من باز رسد تا همـه نبشـته آیـد / / (همان ، ص ٣٨٩)."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.