Skip to main content
فهرست مقالات

موانع اجتماعی- فرهنگی گسترش طب نوین در جامعه ی عصر قاجار

نویسنده:

(18 صفحه - از 99 تا 116)

عصر قاجار نقطه ی عطف تاریخ پزشکی ایران است. در همین عصر طب در ایران از سنتی به مدرن قدم گذاشت، که در این راه با موانعی برخورد نمود. برخی از پژوهشگران تعدادی از موانع را مورد نقد و بررسی قرار داده اند. نقطه ی مشترک تحقیقات انجام یافته بررسی برخی موانع و مشکلات رواج و گسترش طب مدرن برای یک موضوع خاص است. ما در عصر قاجار، حتی برای یک موضوع خاص، با مجموعه ای از موانع و مشکلات مواجه ایم. هدف این تحقیق تجمیع موانع با محوریت اجتماعی-فرهنگی و موضوع بندی آنها و علاوه نمودن عواملی که تاکنون مورد نقد و بررسی قرار نگرفته اند. این مقاله ابتدا موانع اجتماعی- فرهنگی گسترش طب نوین را موضوع بندی و سپس زیرمجموعههایی برای موضوعات در نظر گرفته است. در ادامه به تبیین زیرمجموعه ها پرداخته است. پژوهش به روش اسنادی- تاریخی و مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است. برایند تحقیق نشان می دهد که مجموعه ای از موانع در جلوگیری و یا کند نمودن گسترش دست آوردهای طب نوین تاثیرگذار بوده اند و نباید برخی از آن ها را کوچک نمایی و برخی را بزرگ نمایی کنیم. هرکدام از این عوامل به اندازه ی نیروی خود موثر بوده اند.

خلاصه ماشینی:

"هر جامعه ای اشتباهات فرهنگی خاص خود را دارد و این گذشت زمان و آگاهی مردم بوده که از تکرار آن اشتباهات جلوگیری کرده و تاریخ را به سوی روشناییها هدایت نموده است . با این توصیف ایرانی عصر قاجار- حتی در صورت مراجعه - چگونه میتوانست به اقدامات درمانی یک اجنبی ناپاک اطمینان پیدا کند؟ هدایت با آوردن خاطره ای بیان میدارد او هم اعتقادی به نحوه ی درمان پزشکان خارجی نداشته است . (شهری باف ؛ ج ١؛١٣٨٣: ٦٢؛ میلانی؛١٣٨٧: ١٥٩) ٥) مقاومت مردم در برابر قوانین سختگیرانه امیرکبیر در قضیه ی آبله کوبی ٢) ترجیح افراد محلی آگاه به امور پزشکی به پزشک خارجی یکی از علل ترجیح حکیمان محلی به پزشکان خارجی، در دسترس بودن این افراد بوده است ، هرچند نباید تعصب را دور از انتظار دانست . بیسوادی در این حد باعث شده بود که جامعه ی عصر قاجار علاقه ای به انتشار کتاب های طبی و جزوه های آموزشی و بهداشتی از خود نشان ندهد و اگر هم چنین همتی وجود داشت امکانات از جمله نبود دستگاه چاپ این ایده را با ناکامی مواجه می نمود. در این پژوهش برای درست نتیجه گرفتن ، همه ی مسائل اجتماعی-فرهنگی مرتبط با طب نوین را در کنار هم بررسی شد و بیان گردید که مثلا اعتقاد به استخاره ، رفتارهای غیرقابل قبول پزشکان خارجی و چشم و هم چشمی به همراه سایر موارد یادشده ، ایرانیان را از دست یابی به موقع به فراورده ها و محصولات جدید تمدن غربی در زمینه ی طبابت محروم ساخت ."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.