Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به انواع گله و شبان و یاریگری در چرانیدن دام چکنه (خرده مالکی) در ایران

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (32 صفحه - از 135 تا 166)

کلید واژه های ماشینی : دام ، چوپان ، گاو ، دامداری ، بز ، گاومیش ، عشایر ، یاری‌گری در چرانیدن دام ، شیر ، استخدام

نگاهی به انواع گله و شبان و یاریگری در چرانیدن دام چکنه (خرده مالکی) در ایران فرهادی مرتضی* * دانشگاه علامه طباطبایی دامداری اقتصاد عمده عشایر و اقتصاد درجه دوم غالب روستاهای ایران است و لذا پس از کشاورزی بیشترین حجم و انواع یاریگری و مشارکت در پیرامون آن شکل گرفته و نهادینه شده است که در اینجا تنها به شرح متداولترین یاریگریها در زمینه چرای دامها می پردازیم. در ایران هنگامی که نام گله و چوپان به میان می آید، بلافاصله گله گوسفند و شبان به ذهن متبادر می شود. این مقاله نشان می دهد که تعداد گله ها بیش از آن است که در نظر اول به چشم می آید و هر چه دامداری در مناطقی از ایران عمده تر می شود. تخصص و تقسیم کار بیشتری در این زمینه به وقوع می پیوندد. این مساله درباره چوپانان نیز صادق است. پس از اشاره به انواع گله و شبان به یاریگریهای مربوط به سه شیوه چرانیدن دامها، استخدام کارگزاران گله «گی گله» (چرای نوبتی دامها) و شیوه ترکیبی این دو پرداخته شده است.

خلاصه ماشینی:

"همین‌جا باید اشاره شود که اگرچه دامداران بزرگ نیز برای گله‌های گاو و گوسفند17خود چوپان استخدام می‌کنند و طرح این مسأله در دامداری سنتی ما جایگاه خود را دارد،اما از آنجا که منظور ما در نوشتهء حاضر پرداختن به شیوهها و زمینه‌های یاریگری در میان گروهها و سازمانهای یاریگر است،لذا فعالیتهای این گروه از دامداران از حوزهء کار ما جدا خواهد شد؛ چرا که بر پایهء تعاریف ما از یاریگری و انواع آن،استخدام چوپان به وسیله یک نفر،همکاری‌ بین گروه یا خودیاری به‌شمار نمی‌رود؛به‌ویژه اگر مزد چوپان قطعی باشد. » اما دقیق‌ترین گزارش مستقلی که تاکنون در این‌باره منتشر شده است،مقاله‌ای است‌ درباره گاومیش در روستای لچه‌گوراب،در 5 کیلومتری رشت-لاهیجان و بین رشت و کوچصفهان گفتنی است که حداقل برخی اطلاعات این نوشته مربوط به سال 1353(ربع قرن‌ پیش)است و طبیعة امکان دارد از آن زمان تاکنون بسیاری از این موارد تغییر کرده باشد،اما از (91)-لمپتون،همان منبع،ص 609 (92)-اصغر کریمی،«دامداری در ایل بختیاری»،هنر و مردم،شماره 129 و 130،تیر و مرداد،1352 آنجا که کار در 1365 به چاپ رسیده است و نویسنده به تغییرات عمده‌ای اشاره نکرده، می‌شود احتمال داد که اصول کار هنوز پابرجا باشد،اما،حتی اگر این اطلاعات تمامی‌ بازگوکننده گاومیش‌داری در این روستا و روستاهای مشابه آن در ربع قرن قبل نیز باشد،چیزی‌ از اهمیت آن برای کار ما نخواهد کاست. خودهمیاری در چرای نوبتی دامهاالف:گی‌گله در چرایندن گله گوسفندان همانطور که قبلا اشاره شده،دومین راه خردمندانه برای اینکه تمام خانواده‌های دامدار خرده‌پا درگیر چرای روزانه چند رأس گوسفند خود نشوند و با حداقل زحمت،بیشترین بازده‌ کاری را داشته باشند این است که به صورت نوبتی،روزانه یک یا دو نفر،دامهای کل اعضای‌ گروه را به چرا ببرند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.