Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی نقش ترس در پیدایش دین (با تکیه بر قرآن)

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (18 صفحه - از 43 تا 60)

یکی از دیدگاه های غربیان که با رویکردی طبیعت گرایانه به موضوع «منشا دین» پرداخته، «ترس از حوادث طبیعی» را منشا دین می داند. نوشتار حاضر با استفاده از قرآن و با روش نقلی درصدد است تا نظر قرآن را در این مسئله تبیین کند که آیا منشا پیدایش دین، گرایش به دین و التزام به احکام عملی آن، می تواند ترس از حوادث طبیعی باشد یا خیر؟ و اساسا قرآن چه دیدگاهی را دربارة پاسخ این سه مسئله بیان می دارد. در این مقاله پس از مفهوم شناسی، این بحث را به ترتیب در سه بخش مطرح کرده ایم: در بخش اول که «پیدایش دین» است، ترس هیچ نقشی در پیدایش دین ندارد؛ بلکه از دیدگاه قرآن، خداوند و ارادة او عامل پیدایش دین است؛ ولی در دو بخش دیگر یعنی «گرایش به دین» و «التزام به احکام دینی»، گرچه ترس عاملی اساسی نیست، لکن نمی توان به کلی نقش آن را نادیده گرفت.

خلاصه ماشینی:

"علت همراه بودن اخبار پیامبران با ترس این است که پیامبران باید از عاقبت ناخوشایند و عذاب هایی که مکلفین ممکن است بر اثر اعمال ناشایست خود گرفتار آن شوند، خبر دهند؛ ـ اهمیت انذار به قدری است که قرآن کریم انذار را یکی از وظایف اولیة پیامبران و قرآن کریم می داند و حتی دربارة پیامبر گرامی اسلام( نذیر و منذر بودن ایشان را به صورت حصر ذکر می کند؛ درحالی که پیامبر وظیفة بشارت دادن نیز داشته است، ولی در هیچ جای قرآن تبشیر به عنوان تنها وظیفة پیامبر( ذکر نشده که این خود حاکی از تأثیرگذاری عمیق و اهمیت انذار است؛ ـ بیشتر آیاتی که دربارة انذار نازل شده اند، مخاطبشان افراد بی ایمان و کفار هستند و پیامبران با انذار خود درصدد زمینه سازی برای گرایش آنها به دین هستند: «وما نرسل المرسلین إلا مبشرین ومنذرین فمن آمن وأصلح فلا خوف علیهم ولا هم یحزنون» (انعام: 48)؛ و ما پیامبران [خود] را جز بشارتگر و هشداردهنده نمی‌فرستیم، پس کسانی که ایمان آورند و نیکوکاری کنند، بیمی بر آنان نیست و اندوهگین نخواهند شد."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.