Skip to main content
فهرست مقالات

واکاوی و شناسایی تغییرات مکانی پهنه های گرم و سرد دمایی ایران طی دوره های مختلف

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (22 صفحه - از 141 تا 162)

هدف از این مطالعه ، شناسایی پهنه های گرم و سرد دمایی و تغییرات آن ها طی دوره های مختلف است . برای این منظور آمار دمای روزانه برای ٢٣٨ ایستگاه سینوپتیک طی دوره آمار ١٣٤١ تا ١٣٩٠ از سازمان هواشناسی کشور استخراج گردیده است . برای شناسایی پهنه های دمایی سرد و گرم دوره آماری را به پنج دوره مساوی تقسیم کرده ایم و سپس با استفاده از روش های آماری چند متغیره تحلیل خوشه ای و به منظور اعتبارسنجی پهنه های سرد و گرم دمایی از شاخص های نظیر، شاخص اعتبار سنجی دیویس -بولدین (Davies–Bouldin index)، شاخص سیلهوتی (Silhouette Index) و تحلیل ممیزی استفاده شده است . نتایج حاصل از این مطالعه بیانگر این است که پهنه های گرمای دمایی ایران به سمت دوره های اخیر علاوه بر اینکه به لحاظ گستره مکانی به سمت عرض های بالاتر (به سمت عرض های شمالی و تقریبا ٣/٢ درصد) کشیده شده است نسبت به دوره های اخیر ١/٣ درجه سانتیگراد افزایش داشته است . در حالی که پهنه های دمایی سرد ایران به سمت دوره های اخیر علاوه بر اینکه از وسعت مکانی آن ها کاسته شده است مقدار دمای آن ها هم افزایش قابل محسوسی داشته است به طوریکه میانگین پهنه های سرد دمایی ایران در دوره اول (١٣٤١-١٣٥٠) با گستره ٢٦/٤ درصد دارای دمایی ١٢/٧ درجه سانتیگراد بوده است که در دوره پنجم (١٣٨١-١٣٩٠) این گستره به ٢٥/٨ و دمای ١٣/٤ درجه سانتیگراد رسیده است که بیانگر افزایش ٠/٧ درجه سانتیگراد دمای پهنه های سرد میباشد. نتایج به دست آمده از شاخص های اعتبار سنجی دیویس -بولدین ، شاخص سیلهوتی و تحلیل ممیزی آمده نشان داد که به طورکلی پهنه های سرد و گرما ایران بالای ٩٨ درصد در گروه مربوط به خود قرار داشتند.

خلاصه ماشینی:

"جدول ١ مساحت پهنه های گرم دمایی ایران بر اساس شاخص های مختلف پهنه گرم تحلیل خوشه ای تحلیل ممیزی SI ضریب SI DBI دوره اول 17/68 16/89 15/36 /81 15/95 دوره دوم 17/94 19/49 17/9 /86 17/67 دوره سوم 18/93 18/65 17/55 /85 17/16 دوره چهارم 23/51 22/86 21/38 /841 20/63 دوره پنجم 20/89 22/01 20/89 /87 20/42 کل دوره 21/16 20/95 19/7 /86 19/3 همان طوری که مشاهده میشود در این دوره نمایه های مرکزی باهم اختلاف دارند و این بیانگر این است که دماهای گرم در این دوره ضمن برخورداری از افت خیز روزانه دارای توزیع و تغییرات مکانی زیادی بوده است که این امر تا دوره سوم تداوم داشته است . علاوه به راین میانگین دمای سرد هم از افزایش قابل محسوسی برخوردار بوده است به طوریکه میانگین دما در دوره پنجم (١٣٨١ تا ١٣٩٠) به ١٣/٤ درصد رسیده است که نسب به دوره (١٣٤١ تا ١٣٥٠) ٧/ درجه سانتیگراد و نسبت به دوره قبل خود (١٣٧١ تا ١٣٨٠) ١/١ درجه سانتیگراد افزایش داشته است ؛ بنابراین درمجموع میتوان گفت پهنه های سرد دمایی ایران به سمت دوره های اخیر ضمن اینکه از گستره مکانی آن ها کاسته شده است بر میانگین آن ها هم افزوده شده است و این بیانگر این است که اقلیم ایران به سمت دوره های اخیر از تغییرات قابل توجهی برخوردار بوده است ."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.