بررسی تطبیقی زبان جنسیت در نامه های عاشقانه‌ی چهار منظومه‌ی غنایی (ویس و رامین، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون و شیرین و خسرو) - پایگاه مجلات تخصصی نورSkip to main content
فهرست مقالات

بررسی تطبیقی زبان جنسیت در نامه های عاشقانه‌ی چهار منظومه‌ی غنایی (ویس و رامین، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون و شیرین و خسرو)

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (26 صفحه - از 19 تا 44)

یکی از مباحث مهم در بررسی زبان شعر، رابطه جنسیت با زبان اثر است. برخی پژوهشگران معتقدند میان زبان و نوشتار زنانه و مردانه، تفاوت وجود دارد. در این مقاله، با استفاده از دیدگاه های زبان شناسی به ویژه نظریه رابین لیکاف، میزان توانمندی شاعران مرد در بازنمایی زبان جنسیت و ایجاد زبانی متناسب با جنسیت شخصیت های زن و مردی که نامه های عاشقانه چهار منظومه غنایی از زبان آن ها سروده شده است، تحلیل و تبیین شده است. برای این منظور، زبان نامه های عاشقانه بر اساس مباحثی از علم معانی، چون جملات خبری، امری، پرسشی، قسم، دعا و منادا، تقیید و اطلاق بررسی شد. یافته ها نشان می دهد در نامه های دو منظومه «ویس و رامین» فخرالدین اسعد گرگانی و «شیرین و خسرو» امیر خسرو دهلوی، زبان نامه ها متناسب با جنسیت شخصیت های زن و مردی است که نامه ها از زبان آن ها بیان می شود؛ اما در نامه های خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی، زبان شخصیت ها تحت تاثیر جنسیت شاعر است. به نظر می رسد دیدگاه شخصی نظامی به شخصیت زن و موقعیت اجتماعی زنان دو منظومه از عوامل موثر در این زمینه بوده است.

خلاصه ماشینی:

"سؤال پژوهش این است که کـدام یـک از شاعران در بازتاب زبان جنسیت موفق تر بوده اند و دلیل عـدم انطبـاق بعضـی از آثـار بـا زبـان جنسیت چیست ؟ به جهت تناسب در ابیات مورد بررسـی، نامـه هـای موجـود در سـه منظومـۀ خسرو و شیرین ، لیلی و مجنون و شیرین و خسرو به طور کامل بررسی شده است امـا از میـان نامه های منظومۀ ویس و رامین ، دو نامـه از ویـس و دو نامـۀ رامـین جهـت بررسـی و تحلیـل محتوایی انتخاب شده است . جدول شماره ٥: کاربرد جملات خبری ابتدایی و طلبی در نامه های عاشقانه ردیف منظومه ابتدائی طلبی مرد زن کل مرد زن کل 1 ویس و رامین 66 45 111 16 29 45 2 خسرو و شیرین 37 17 54 9 12 21 3 لیلی و مجنون 38 22 50 17 9 26 4 شیرین و خسرو 50 40 90 19 22 41 نتایج نشان میدهد به جز منظومۀ لیلی و مجنون ، در سایر آثار ایـن ویژگـی زبـان جنسـیت دیده شده است اما در لیلی و مجنون ، بیشترین جملات خبری طلبی توسط مجنون استفاده شده (6) و از این نظر نیز زبان شخصیت های این منظومه متناسب با زبان جنسیت نیست . - جملات قسم ، دعا و منادا در سه منظومۀ ویس و رامـین ، خسـرو و شـیرین و شـیرین و خسرو منطبق با اصول زبان شناسی جنسیت و در نامه های زنـان از فراوانـی بیشـتری برخـودار است ؛ اما در لیلی و مجنون ، بیشترین کاربرد این دسته از جملات ، مربوط به نامۀ شخصیت مرد داستان است ."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.