Skip to main content
فهرست مقالات

ورود زنان عالم و سخنور به دربار حکومتهای ترک و مغول؛ (مهستی گنجوی، بیبی منجمه، فاطمه خراسانی)

نویسنده:

(14 صفحه - از 31 تا 44)

یکی از عرصه های پیوند زنان با سیاست و حکومت در تاریخ ایران، رابطه زنان عالم و سخنور با سلاطین و دربارها بوده است. در طول تاریخ، دربارها و سلاطین، حامیان اصلی سخنوران و دانشمندان بودهاند و اغلب زنانی هم که در این عرصه ها فعال بودند، می توانستند راهی برای ارتباط با دستگاه سیاسی بیابند. این پیوند سیاست با علم و ادب در عصر حکومتهای ترک و مغول در ایران، در بانوانی همچون مهستی گنجوی، بیبی منجمه، فاطمه خراسانی بسیار شاخص است. مهستی گنجوی از زنان شاعره عصر سلجوقی است که به خاطر استعداد سرشارش، توانست به دربار راه یابد. بی بی منجمه یکی از چهره های درخشان عصر خوارزمشاهی است که به واسطه مهارتش در علم نجوم و پیش بینی های قابل قبولی که از طریق این علم، به ویژه در جنگها انجام داد، بسیار مورد احترام بوده است. فاطمه خراسانی، بانوی ایرانی تباری بود که توانست طی دوران سلطنت توراکینا خاتون، همسر اوگتای قاآن به دربار امپراطوری مغول وارد و صاحب نفوذ شود تا جایی که وی، تمامی تلاش خود را به کار گرفت تا با یاری رساندن به ایرانیان، از قدرت مغولان و مسیحیان تحت حمایت آنان در دستگاه حکومتی بکاهد. بر این اساس در پژوهش حاضر، ضمن اینکه به معرفی مهستی گنجوی، بیبی منجمه و فاطمه خراسانی پرداخته شده است، تلاش شده تا با استفاده از منابع تاریخی موجود، همچنین نحوه راهیابی این بانوان به دربار و گاه نیز ارتباطشان با عرصه حکومت و سیاست مورد بررسی قرار گیرد.

خلاصه ماشینی:

"ورود زنان عالم و سخنور به دربار حکومت‌های ترک و مغول (مهستی گنجوی، بی‌بی منجمه، فاطمه خراسانی) چکیده یکی از عرصه‌های پیوند زنان با سیاست و حکومت در تاریخ ایران، رابطه زنان عالم و سخنور با سلاطین و دربارها بوده است. فاطمه ‌خراسانی، بانوی ایرانی تباری بود که توانست طی دوران سلطنت توراکینا خاتون، همسر اوگتای قاآن به‌‌ دربار امپراطوری مغول وارد و صاحب نفوذ شود تا جایی‌که وی، تمامی تلاش خود را به‌ کار گرفت تا با یاری رساندن به ‌ایرانیان، از قدرت مغولان و مسیحیان تحت حمایت آنان در دستگاه حکومتی بکاهد. در واقع علت پرداختن به زنانی مانند مهستی گنجوی بی‌بی منجمه و فاطمه خراسانی در پژوهش حاضر، به خاطر تبحر آنان در زمینه‌های علمی و ادبی بوده که اگر چه آنان از زنان طبقه دوم جامعه محسوب می‌شدند، اما به واسطه این لیاقت و کاردانی خویش، زمینه نفوذ و قدرت‌شان در دربار و عرصه سیاست و حکومت نیز فراهم شد. اگرچه در برخی از تحقیقات مانند «مهستی گنجوی: اندیشه‌های اجتماعی» نوشته «مهدی رهبری» و «زن در دوره خوارزمشاهیان» نوشته «زهره معماریانی» و نیز «سرگذشت فاطمه خاتون» از «بهمن شهریاری» به معرفی مهستی گنجوی، بی‌بی منجمه و فاطمه خاتون پرداخته شده است، اما در نوشتار حاضر ضمن استفاده از این پژوهش‌ها، تلاش شده تا با گردآوری آگاهی‌های تاریخی موجود در منابع و پژوهش‌ها و با استفاده از رویکرد تاریخی و روش توصیفی ـ تحلیلی، علاوه بر معرفی این بانوان، همچنین نحوه راه‌یابی آنان به دربار و نیز ارتباط‌شان با عرصه حکومت و سیاست مورد بررسی قرار گیرد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.