Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی اوضاع سیاسی سیستان در عصر امویان

نویسنده:

(13 صفحه - از 1 تا 13)

سیستان در شرق ایران یکی از ایالات بسیار مهم و یکی از چهار بخش اصلی کشور در سده پایانی حکومت ساسانی به شمار میرفت. این ناحیه آخرین پایگاه امید شاهزادگان ساسانی برای تجدید حکومتشان بعد از حمله اعراب بود که گذشته از اهمیت سیاسی اش، سرزمین داستان های حماسی و اساطیری ساسانی و مهد آیین زرتشتی نیز بشمار می آمد؛ با حمله اعراب و ورود اسلام تحولات عمیقی در این ناحیه پدید آمد ، که می توان به ایستادگی و شورش چند باره اهالی سیستان در برابر سپاهیان عرب تغییر ساختار اجتماعی در نتیجه تضعیف خاندان های عهد ساسانی، استقرار گروه ها و قبایل عرب مسلمان و تبدیل سیستان به پایگاه گروه های مخالف و شورشی مانند: خوارج، مطوعه، عیاران و قیام ابن اشعث اشاره کرد. سیستان به دلیل ویژگی های خاص جغرافیایی خود، به ویژه دوری از خلافت، نه تنها زمینه استقرار گروه های پیش گفته را فراهم نمود، بلکه بعدها بستر شکل گیری حکومت صفاریان نیز گردید. از این رو در این پژوهش سعی شده تا به بررسی اوضاع سیاسی سیستان در قرون نخستین اسلامی پرداخته شود.

خلاصه ماشینی:

"(طبری، ج5، 1362: 2015؛ ابن اثیر، 1365: 268؛ دینوری، 1366: 176؛ تاریخ سیستان، 1361: 111) شاید این اختلاف روایات نیز به این دلیل باشد، که فتح سیستان در سال های آخر خلافت عمر رخ داد و سیستان تقریبا جزء آخرین نواحی مفتوحه در ایران به شمار می رفت و مهم تر این که عموما در زمان انتقال قدرت در حکومت ها از فردی به فرد دیگر، زمینه برای ایجاد برخی آشوب ها و هرج و مرج ها فراهم می شود، که در فاصله انتقال قدرت و خلافت از عمر به عثمان نیز به دلیل اینکه ایران در مرحله بحرانی قرار داشت و میزان تسلط اعراب بر شهرهای مفتوحه کامل نشده بود، چنین بود و بسیاری از شهرهای ایران که به دست اعراب افتاده بودند و مردم برخی ولایات دوباره سر به شورش برداشتند؛ پس اعراب ناگزیر بودند بار دیگر شهرهایی را که در گذشته گرفته بودند، مجددا فتح نمایند و همین تصرف دوباره شهرها، موجب خطاهای بسیار بر سر تاریخ گشودن شهرها در منابع شده است. (تاریخ سیستان، 1381: 122) پس مسلمانان سیستان نیز معترض این امر گشتند و استدلال نمودند که در زمان پیامبر و حضرت علی(ع) به آنانی که مسلمان نمی شدند، معترض نشده و حکومت اسلامی با گرفتن جزیه، صلح با آنان را جایز دانست و از سویی دیگر ابراز داشتند که هر وقت به دیدن معابد و آتشکده های زرتشتیان می روند، هر ساعت شکری تازه بر اسلام می گذارند (سیستانی، 1344: 50و51 ترکمنی آذروپرگاری، 1380: 8) اعتراض مسلمانان و شورش زرتشتیان، باعث نامه نگاری هایی با شام در این رابطه شد و سرانجام این فرمان لغو گردید."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.