Skip to main content
فهرست مقالات

اندازه گیری شاخص نابرابری چند بعدی در مناطق شهری ایران 1392-1368

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (28 صفحه - از 127 تا 154)

نابرابری، یکی از معضلات عمده اغلب کشور های در حال توسعه است. بررسی آمار ها حکایت از حاد بودن این مساله در ایران نسبت به کشور های در حال توسعه دارد. مهمتر از وجود خود نابرابری، اثرات آن بر جامعه بوده که مطالعه و شناخت آن را ضروری نموده است. هدف این پژوهش، «اندازه گیری نابرابری چند بعدی » مناطق شهری کل کشور طی دوره های 1376-1368، 1384-1376 و 1392-1384 منطبق بر سه دوره ریاست جمهوری می باشد که برای نخستین بار در ایران صورت می گیرد. ابعاد مورد بررسی درآمد، سلامت و آموزش است و داده های مورد استفاده در این مطالعه، از ریز داده های طرح پیمایش هزینه - درآمد خانوار های شهری مرکز آمار برای سال های منتخب استخراج می شود. ابتدا نابرابری تک بعدی در هر یک از ابعاد ذکر شده با استفاده از شاخص های ضریب جینی و آنتروپی تعمیم یافته برای سال های ابتدایی و انتهایی هر دوره محاسبه، و سپس نابرابری چند بعدی با استفاده از شاخص بورگیگنون اندازه گیری می شود. بر اساس نتایج حاصل، ضریب جینی برای بعد درآمد در هر سه دوره کاهش یافته، در حالی که در بعد سلامت حاکی از افزایش است. برای بعد آموزش نیز مقدار این شاخص در دوره دوم افزایش و در دو دوره دیگر کاهش یافته، و شاخص های آنتروپی محاسبه شده نیز در هر سه دوره برای هر سه بعد با نوساناتی همراه است. شاخص نابرابری چند بعدی اندازه گیری شده با توجه به مقادیر پارامتر های ضریب جانشینی و ضریب انزجار از نابرابری، نتایج گسترده ای را در اختیار قرار می دهد. در مجموع این شاخص نشان می دهد که وضعیت در دوره دوم نسبت به دو دوره دیگر، بد تر شده است.

Inequality is a major problem in the developing countries. It is also an acute and critical subject in Iran compared with other developing economies. Besides the existence of inequality، its social effects have made its explanation crucial. The aim of this research is to measure the multidimensional inequality in urban areas of Iran during three presidential periods: 1989 -1997، 1997-2005 and 2005-2013. Income، health and education are the dimensions under study. This research uses household expenditure-income survey data for the selected periods. Gini coefficient is measured for one-dimensional inequalities in terms of each dimension، generalized entropy is computed for the beginning and ending years of each period، and the multidimensional inequality is measured by using the Bourguignon index. Results indicate that the Gini coefficient decreased in terms of income dimension in all three periods while it increased in terms of health dimension during all periods. In education dimension، Gini index increased in the second period and decreased in other periods. The measured entropy indices are of some fluctuations in all periods for all dimensions. The measured multidimensional inequality index provides a wide range of results for different substitution and inequality aversion parameters. In general، this index indicates worse conditions in the second period compared with other periods.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.