Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی واقع گرایانه به معنای فضای شهری در شهر اسلامی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (10 صفحه - از 23 تا 32)

جستجوی سرچشمه ها و نارسایی های رویکردها و راهکارهای تجربی و ذهنی مبتنی بر نگرش های غربی و اسلامی در باره فضای شهری و اتخاذ رویکرد و روش شناسی پژوهشی جدید و مبتنی بر فلسفه و حکمت اسلامی در مورد مفهوم فضای شهری اسلامی به خصوص در عرصه بازار، خیابان ها و میدان های شهری، مساله اساسی این پژوهش است. بدین منظور، با اتخاذ رویکرد «واقع گرایانه اسلامی» که برای سه منبع معرفتی حس، عقل و وحی مرجعیت و اعتبار قائل است و با اسلوبی «استنباط گرایانه و اجتهادی»، معنای فضای شهری در شهر اسلامی، مبتنی بر ارتباط بنیادین و وثیق ابعاد «وجودی» و «ماهیتی» فضا بررسی شده است. تلاقی حضور «ذهن و اجتماع» به عنوان عناصر «وجودی و اصیل» در تفکر اسلامی، در «کالبد و فضای فیزیکی» به عنوان عنصر «موجودی»، مقام و موقعیتی را متجلی میسازد که در آن، فضای شهری تولید می گردد. نتایج پژوهش نشان می دهد که در بعد تعاملات ذهنی(درون گرایانه) با فضای شهری، مفاهیمی نظیر: تقدم حضور روزانه در فضای شهری نسبت به حضور شبانه، تقدم حرکت در فضای شهری نسبت به حس توقف و درنگ در آن، قابل تببین و تفسیر می باشد. در بعد «تعاملات اجتماعی» نیز، مفاهیمی چون: تقدم خاطرات اجتماعی بر خاطرات فردی، نفی قشربندی اجتماعی در فضا، تقدم شلوغی و ازدحام بر خلوت های شخصی و دوطرفه، تقدم تعاملات مردان نسبت به زنان، را می توان دریافت و استنباط نمود.

Searching for origins and deficiencies of subjective and experimental approaches and attitudes based on western and Islamic attitudes on urban space and adopting a new approach and methodology and based on Islamic philosophy and wisdom on the concept of Islamic urban space and in particular on market scene، streets and urban squares is the major issue of this research. For this purpose ، adopting the Islamic realistic approach ، which considers a reference and creditable state for three epistemological sources of sense ، rationality and revelation and with a inferential and Ijtahd based style ، the meaning of urban space in Islamic city based on basic and authentic relation among the existential and inherent dimensions of space have been studied. The meeting of the presence of mind and society as the existential and genuine elements in the Islamic thought in the “physical space and framework” as “existing” element display a situation and a position in which the urban space is created. The results of the research show that in the dimension of mental interactions ( introvert) with the urban space ، concepts such as the precedence of daily presence in urban space as compared with nightly presence ، precedence of movement in urban space as compared with the sense of stop and pause in it are subject to elaboration and interpretation. In the dimension of social interactions ، also concepts such as the precedence of social memories to individual memories، denial of social stratification in the space، the precedence of busy state and crowding to personal privacy and two-ways ones ، precedence of men interactions as compared with women can be understood and inferred.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.