Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی اختلالات شخصیتی در کتاب‌های کنسرو غول و خواهران تاریک و نگاهی به رویکرد کتاب‌درمانی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (22 صفحه - از 317 تا 338)

مقدمه: بررسی اختلالات شخصیت در علم روان‌شناسی با مشاهده و بررسی رفتارهای فرد دارای اختلال و مصاحبه‌های بالینی انجام می‌پذیرد و به پژوهش بر انواع اختلالات شخصیتی در متن و شخصیت‌های داستانی خصوصا آثار کودک و نوجوان، توجه چندانی نشده است. در این جستار سه اختلال شخصیتی (دوری‌گزینی، افسردگی و اسکیزوتایپی) در سه شخصیت (توکا، مادر توکا و نیما) در دو کتاب نوجوان (کنسرو غول و خواهران تاریک) از مهدی رجبی، نویسنده آثار کودک و نوجوان، با نگاهی به کتاب‌درمانی، بررسی شده است. روش‌شناسی: مولفه‌های اختلالات شخصیت در این پژوهش به روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و روش پژوهش‌، کیفی است که با شیوه تحلیل محتوا انجام شده است. ابزار در این پژوهش ملاک‌های تشخیصی در سه اختلال شخصیتی است. این ملاک‌ها در اختلال شخصیت دوری‌گزین شامل: «حقارت روانی، حقارت بدنی، مقایسه خود با دیگران، انزوا، دست‌پاچگی و عدم ریسک در زندگی است»؛ در اختلال شخصیت افسرده نیز نشانه‌های تشخیصی: «سبک زندگی تکراری، چاقی و پرخوری عصبی، داغدیدگی، عیب‌جویی، خرافاتی بودن» است و نشانه‌ها در اختلال شخصیت اسکیزوتایپی: «توهم، تفکر جادویی و سحرآمیز، رفتارهای غیرعادی و عجیب، سفر در زمان و مکان، اندیشه‌پردازی پارانویا، حالت عاطفی نابجا یا محدود، تنهایی و فقدان دوست» می‌باشد که در شخصیت‌های داستانی (توکا، مادر توکا و نیما) بررسی شده‌ است. یافته‌ها: نتایج به‌دست آمده به ترتیب فراوانی، در متن کتاب خواهران تاریک، هشتاد و شش نمونه، بر اساس مولفه‌های اختلال شخصیت اسکیزوتایپی در شخصیت نیما مشاهده شد. در متن کتاب کنسرو غول نیز بیست و چهار نمونه بر اساس مولفه‌های اختلال شخصیت افسرده در شخصیت مادر توکا و بیست و دو نمونه بر اساس مولفه‌های اختلال شخصیت دوری‌گزین در شخصیت توکا مشاهده شد. نتیجه‌گیری: در بررسی نمونه‌ها بر اساس ملاک‌های شخصیتی در سه اختلال شخصیت، به ترتیب فراوانی، ابتدا اختلال شخصیت اسکیزوتایپی، پس از آن اختلال شخصیت افسرده و در نهایت اختلال شخصیت دوری‌گزین در دو کتاب کنسرو غول و خواهران تاریک قرار گرفت. در بررسی شخصیت‌ها نیز بر اساس میزان فراوانی بیشترین آمار به نیما و پس از آن به مادر توکا و سپس به توکا اختصاص دارد و در مجموع اختلال شخصیت در کتاب خواهران تاریک بیشتر از کتاب کنسروغول مشاهده شد. در شخصیت‌های این دو اثر مشکلات روان‌شناختی بارزی وجود دارد که می‌تواند به کتابدار، معلم و روان‌شناس به‌عنوان درمانگر در رویکرد کتاب‌درمانی کودکان و نوجوان کمک بسزایی کند، زیرا مخاطبان کودک و نوجوان با همانندسازی خود با شخصیت‌های داستان می‌توانند روش‌هایی کاربردی برای حل مشکلات خویش بیایند.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.