Skip to main content
فهرست مقالات

هفت اقلیم «عقل» در روش‌شناسی حقوق بین‌الملل نگاهی تحلیلی به کتاب «سیر عقل در منظومه حقوق بین‌الملل»

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (23 صفحه - از 383 تا 405)

روش‌شناسی حقوقی علمی است که از «شکل حقوق» سخن می‌گوید و به «ماهیت» آن کاری ندارد. ازاین­رو «مکانیک حقوق» یعنی مجموعه نیروهایی را که در شکل‌گیری و رشد و تحول حقوق دارای سهمی موثر دارند بررسی و تشریح می‌کند. روش‌شناسی به همان اندازه که به روش‌های عملی مجالس قانونگذاری منعطف است، به روش‌های مورد عمل محاکم و مراجع اداری نیز توجه کامل دارد. اصولا روش‌شناسی به تمامی آنچه به راه­حل مسائل کمک کند علاقه‌مند است. بنابراین، به خود مسائل و راه‌حل‌ها اعتنا ندارد، بلکه به عوامل موثر در شناخت مسائل و راه‌حل‌ها متوجه است.در دوران حاضر که هر جامعه با زیادت، بی‌ثباتی و گاه تناقض قواعد و مقررات حقوقی روبه­روست، و مشکلات فنی و اجتماعی ناشی از تفسیر نظام‌های مختلف حقوقی اعم از بین‌المللی و ملّی همچنان برجاست، شناسایی و اجرای روش‌های «حقوق» بسیار ضروری است. این روش‌ها در تشخیص حد و حدود دعاوی و استنباط راه‌حل‌ها و چگونگی اقامه دلایل طرف‌های دعوا، شیوه مذاکره شاغلان حرفه‌ای حقوقی و نحوه تنظیم یا انعقاد قراردادها از اهمیت فراوان برخوردارند. در پهنه گسترده حقوق بین‌الملل نیز دیری است که قواعد و مقررات حقوقی دچار تورمی افسارگسیخته شده است. در چنین وضع و حالی به همان اندازه که حوزه‌های مختلف اجتماعی با «حقوق» به نظم کشیده شده و در نتیجه، قواعد بی‌شماری پدید آمده است، حجم آرا، نظرها و ارزیابی‌های علمی نیز بسیار بالا رفته است. ازاین‌رو پرداختن به این روش‌ها از اهمیت بیشتری برخوردار شده است.در قلمرو روش­شناسی حقوقی، ایرینگپورتالیسژنی، دموگ کلا طلایه‌داران این علم به شمار می‌آیند. نیز آثار علمی کاستبرگبرژل، مارتن، بوسکورتن که در چند دهه اخیر نگاشته شده‌اند از رشد و توسعه این شاخه علمی در قلمرو حقوق بین‌الملل خبر می‌دهند. در ایران تا کنون درباره روش‌شناسی حقوقی، تحقیقی جدّی به عمل نیامده است. به نظر می‌رسد که کتابسیری در منظومه حقوق بین‌الملل تا حدودی این خلا را پر کرده باشد. این مقاله خواهد کوشید این کتاب را که در هفت فصل تدوین شده است به­طور مختصر تحلیل کند.

صفحه: از 383 تا 405