Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی تطبیقی داستان طالوت در «قرآن» و «عهد عتیق»

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (18 صفحه - از 7 تا 24)

بررسی تطبیقی داستان طالوت در دو متن مقدس قرآن و عهد عتیق ابزاری است برای شناخت دقیق تر این دو متن. ملاک تطبیق پذیری این داستان در دو متن، برخورداری از قداست، موضوعات مشترک و تفاوت های ساختاری و تعلیمی این دو متن است. دامنه این تطبیق داستان طالوت است که در قرآن کریم در 6 آیه از سوره بقره و در عهد عتیق در 23 باب و بالغ بر 654 فقره از عهد عتیق در کتاب اول «سموئیل» مطرح شده است. استقصای شباهت ها و تمایزهای دو متن از دو وجه ساختار ادبی و نظام فکری مندرج در داستان انجام یافته است. برخی از مولفه های ادبی به کاررفته در دو متن، نظیر نحوه بیان، جغرافیای داستان و نحوه شخصیت پردازی شخصیت اصلی داستان و به کارگیری شیوه های بیانی انسجام بخش با هدف تزاید پیام های معرفتی و تربیتی، به صورت تطبیقی بررسی شده که در نتیجه، ساختار ادبی منسجم و شخصیت پردازی دقیق و الگوساز و پیام های معرفتی فرازمانی داستان طالوت قرآن را آشکار ساخته و در تطبیق نظام فکری و مبانی دینی مندرج در دو متن، به مشترکاتی در مضامین اصلی و فرعی داستان دست یافته و آثار معرفتی داستان طالوت در قرآن را در حوزه خداشناسی عمیق تر، دقیق تر و صحیح تر یافته است. از این رو، می توان گفت: لازمه منطقی برتری ساختاری و محتوایی داستان طالوت قرآن نسبت به عهد عتیق این است که قرآن کریم حاوی تعالیم وحیانی بدون تحریف است و در نقل و بیان موضوعات مشترکش با کتاب مقدس، از این کتاب اقتباس نکرده است.

خلاصه ماشینی:

از این‌رو، می‌توان گفت: تقدیر الهی در دفع شر، منوط به تدبیر انسان از حیث استقامت و بردباری حاصل از اتکا و التجا به خداوند است؛ زیرا در پی این التجا و آن صبر و استقامت و فرمان‌بری است که عبارت «فهزموهم بإذن الله» (بقره:251) آمده است و بیان می‌دارد که مؤمنان به اذن خداوند، شر را دفع کردند و نیرو‌های شر را شکست دادند و بر آنها غلبه یافتند و حاصل این دفع و غلبه فراهم‌شدن زمینۀ حکومت مؤمنان بود: «وآتاه الله الملک» (بقره:251). در داستان طالوت نیز بحث ابتلا و اختبار انسان و در پی آن، بهره‌مندی از پاداش مطرح شده است؛ آنجا که لشکر تشنۀ طالوت به نیاشامیدن از آب نهر آزموده شدند و گروه پیروز در این امتحان «و من لم یطعمه فإنه منی» (بقره:249) به پاداش خود دست یافتند که عبارت بود از: باقی‌ماندن در میان حزب‌الله (کاشانی، 1410ق، ج1، ص123؛ شبر، 1412ق، ج1، ص77). رویارویی با سپاه انبوه جالوت ابتلای دیگری بود برای آنها که در این امتحان با التجا به خداوند و درخواست صبر و ثبات قدم و پیروزی از یک‌سو «قالوا ربنا أفرغ علینا صبرا و ثبت أقدامنا و انصرنا علی القوم الکافرین» (بقره:‌250) و اقدام و عمل مؤثر در جنگ از سوی دیگر «فهزموهم» (بقره:251) به پاداش خود رسیدند، که عبارت بود از: شکست دشمن و برقراری حکومت دینی مقتدر توسط حضرت داود(: «و آتاه الله الملک و الحکمة و علمه مما یشاء» (بقره:251) که خود مرحله‌ای دیگر از حیات انسان را محقق ساخت.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.