Skip to main content
فهرست مقالات

نجات قاعده ملازمه

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (16 صفحه - از 101 تا 116)

در این مقاله تلاش می‌شود ربط و نسبتی را که قاعده ملازمه میان عقل و شرع برقرار می‌کند مورد تحلیل قرار دهم. برای اینکار، هیچیک از استدلال‌های سایر فیلسوفان/متکلمان/فقیهان مورد بحث و جرح قرار نمی‌گیرد. بعلاوه، از ورود در بحث چیستی قاعده ملازمه و تقریرات گونه‌گونی که از آن ارائه‌شده اجتناب شده است. برای این هدف، سه سوال محوری طرح و بنوبه تحلیل می‌شود: نخست، آیا «هر آنچه که عقل بدان حکم کند، شرع نیز بدان حکم می‌کند»؟ دوم، چنانچه در موضوعی حکم شرع و حکم عقل متغایر یا متعارض از آب در آیند چه باید کرد؟ سوم، چگونه تشخیص یا تمییز بدهیم که احکام صادرشدة عقل مورد بحث آلوده/نفسانی/شیطانی است؟ برخی از نتایج حاصله: نظر به اینکه عقلهای ما بدون استثناء همگی دسترسناپذیرند ناگزیریم برای تمییز چگونگی عقل‌ها، همواره به ارزیابی احکام صادرشدة عقلها بپردازیم. : اینکه برای عقل اوصافی پسندیده یا نکوهیده بنهیم و تصور کنیم با این کار تکلیف تمام احکام صادرشدة همة عقلهای عالم را برای همیشه تعیین کردهایم شیوة عقیمی است و به نتایج عقیمی هم منتهی می‌شود.: برای نجات قاعدة ملازمه از معضله‌اش هیچ اقدام استوار و خلل‌ناپذیری بدون نفی استقلال عقل نمی‌توانیم صورت بخشیم.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.