Skip to main content
فهرست مقالات

نقش شوروی در ظهور و سقوط فرقه دموکرات آذربایجان

نویسنده:

نقش شوروی در ظهور و سقوط فرقه دموکرات آذربایجان سوده ابراهیم زاده گرجی! چکیده سال‌های ۱۳۲۴ و ۱۳۳۵ را می‌توان سال‌های بحران در ایران نامید. اشغال آیران توسط متفقین» ضعف حکومت مرکزی و خودداری شوروی از تخلیه ایران از مهم‌ترین عوامل بروز بحران در این سال‌ها بود. در این میان حضور نیروهای شوروی در شمال ایران و بهره‌برداری آن‌ها از نارضایتی مردم این مناطق به ویژه منطقه آذربایجان و کردستان از سیاست‌های دولت مرکزی» نقش مهمی در دامن زدن به این بحران داشت. دولت شوروی که قبل از اشغال ایران برنامه مدونی را در مورد نفوذ در مناطق شمالی ایران تهیه کرده و در دوران اشغال ایران سعی کرد تا آن‌ها را به مرحله اجرا درآورد» ابتدا تلاش کرد تا از طریق کسب امتیاز نفت شمال» هم نفود خود را در این مناطق تثبیت کند و هم به اهداف توسعه‌طلبانه خود در ایران دست یابد. ولی با توجه به مخالفت دولت و مجلس ایران با این خواسته» شوروی‌ها تلاش کردند تا با تشکیل فرقه دموکرات آذربایجان و کردستان و حمایت از خواست آن‌ها در به دست آوردن خودمختاری» به اهداف خود دست یابند. این پژوهش برآن است تا نقش شوروی را در شکل‌گیری و سپس سقوط فرقه دموکرات آذربایجان مورد بررسی قرار دهد. واژه‌گان کلیدی: شوروی» فرقه دموکرات» پیشه‌وری» قوام. مه مقدمه منافع روسیه در ایران و مداخله در امور داخلی این کشور سابقه‌ای طولانی دارد. تا قبل از انقلاب ۱۹۱۷م. روسیه تزاری از موقعیت مستحکمی در ایران برخوردار بود ودر سال ۱۹۰۷ در قراردادی با بریتانیاء» ایران به دو حوزه نفوذ بین طرفین تقسیم شد. اگرچه این معاهده بعد از انقلاب اکتبر باطل اعلام و تروتسکی» کمیسر خلق در امور تمام معاهدات و امتیازهای جهانی اول و شورش جنگلی‌ها در گیلان» فرصت مناسبی برای روسیه» که اینکک شوروی نامیده می‌شده» بود تابا مداخله در این جنبش در تحولات ایران خودی نشان دهد. قرارداد فوریه ۱ شوروی‌ها را به تجدید نفود در ایران امیدوار کرد اما در دوران حاکمیت رضاشاه موفق نشدند نفوذی که روسیه تزاری در ایران داشت را به دست آورند. سرانجام حمله آلمان به شوروی و هجوم متفقّین به ایران در شهریور ۱۳۲۰ فرصت مناسبی در اختیار شوروی قرار داد ۱ دکترای تاریخ ایران بعد از اسلام.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.