Skip to main content
فهرست مقالات

روان‌شناسی توده‌ها و بازاندیشی در دیدگاه‌های پساسیاسی: ابعاد فرانظری دیدگاه «الیاس کانتی»

نویسنده:

نویسنده مسئول:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (34 صفحه - از 253 تا 286)

چکیده:

قرن بیست‌ویکم، خیزش امواج توده‌ای را در شکل‌های گوناگون به چشم دیده و شاهد رفتارهای گروهی ویرانگر بوده است که با سیمای انسان در قامت کنشگر عقلانی در تناقضی آشکار قرار دارد. انسانی که انتظار می‌رفت از تجربه‌های سهمگین توده‌ای در قرن بیستم درس آموخته باشد، امروز چنان در نقش موجودی غیر عقلانی و فردیت‌زدایی‌ شده ظاهر می‌شود که ما را به بازنگری در تاثیر گروه بر فرد و قدرت سهمگین جماعت و توده بر رفتار آدمی فرامی‌خواند. روان‌شناسی توده‌ای در بررسی رفتارهای مخرب انسان در گروه، بر اهمیت شور و احساسات تاکید می‌کند و در تلاش است تا به شناخت ماهیت توده‌ها و جماعت‌های انسانی و مکانیزم‌های مهار و کنترل قدرت آنها بپردازد. هدف این نوشتار آن است که با استفاده از دیدگاه‌های «الیاس کانتی»، به مثابۀ تماشاگر ژرف‌بین روزگار فاشیسم، نازیسم و استالینیسم، بر خیزش توده‌ها در قرن حاضر پرتو بیفکند. پرسش اصلی آن است که دیدگاه‌های کانتی درباره قدرت توده‌ها در زمانۀ ما چه برای گفتن دارد؟ در پاسخ به این پرسش، با تحلیل محتوای کیفی مهم‌ترین آثار او در این‌باره نشان خواهیم داد که دیدگاه‌های کانتی می‌تواند برای مواجهه با پدیده‌های توده‌ای، شناخت ماهیت توده‌ها و تحلیل قدرت و پویایی آنها و نیز شناخت مکانیزم‌های مهار قدرت توده و جریان‌های توده‌ای در قرن بیست‌ویکم به‌ کار گرفته شود. با نگریستن از منظر روان‌شناسی توده‌ای کانتی درمی‌یابیم که چگونه با فرسایش سازوکار‌های مهار توده‌ها، نه ‌تنها امکان فوران جریان‌های توده‌ای از جهان ما رخت برنبسته است، بلکه قدرت توده‌ها به ‌شکل تهدیدآمیزی، مهارناپذیرتر و افسارگسیخته‌تر از پیش رخ نشان می‌دهد.

کلیدواژه ها:

شور ،کنش عقلانی ،رفتار گروهی ،روانشناسی توده‌ای ،الیاس کانتی


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.