Skip to main content
فهرست مقالات

رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در صدر مشروطیت

نویسنده:

ISC (24 صفحه - از 209 تا 232)

کلیدواژه ها :

رقابت سیاسی ،ثبات سیاسی ،صدر مشروطیت ،‌دوره‌ی فترت

کلید واژه های ماشینی : رقابت سیاسی و ثبات سیاسی، سیاسی، مشروطیت، رقابت سیاسی، ثبات سیاسی، مطبوعات، تجربه‌ی رقابت نیروهای سیاسی ایران، مجلس، ثبات نظام سیاسی ایران، انتخابات

دوره‌ی 19 ساله‌ی صدر مشروطیت (1304 ـ 1285) اولین تجربه‌ی رقابت نیروهای سیاسی ایران با یکدیگر برای دستیابی به قدرت سیاسی و حفظ آن است. سخت تأثیر این رقابت سیاسی و ثبات نظام سیاسی ایران دستخوش نوسانات مختلفی گردید. این مقاله این نوسانات با توجه به شاخص‌های مختلف ثبات سیاسی بررسی شده و این نتیجه کلی حاصل شده که به جای اینکه رقابت سیاسی عاملی برای تحکیم ثبات سیاسی نظام بوده باشد به تضعیف آن منجر شده است. به عبارت دیگر بین رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در این دوره‌ی 19 ساله نسبت عکس برقرار بوده است.

خلاصه ماشینی:

"مقارن قتل اتابک، دامنة رقابت سیاسی شدید بین طرف‌های اصلی درگیر ، از مرکز به شهرستان‌ها نیز سرایت کرد؛ اصفهان دچار اغتشاش شد،[1] ششصد نفر مسلح در زنجان به عمارت حکومتی حمله کردند،[2] حاج میرزا ابراهیم، مجتهد بنام خوی ترور شد،[3] سید علی آقا یزدی در مسجد شیخ عبدالحسین تهران سخنرانی ضد مشروطه ایراد کرد[4] و به همین ترتیب درنقاط دیگر کشور آشوب و اغتشاش وسعت یافت. [4] با این سرکوب نظامی و شکست نظامی نیروی رقیب شاه و تعطیلی مجلس، اولین بی‌ثباتی سیاسی مهم ـ که عبارت از وقوع کودتا علیه مجلس باشد ـ به عنوان نتیجة رقابت سیاسی در صدر مشروطه صورت گرفت و دوره‌ای جدید با عنوان استبداد صغیر آغاز شد. در این زمان نیروهای مذهبی به دو شاخه تقسیم شده بودند: شاخه‌ی بهبهانی طباطبایی که با نیروی روشنفکران همراهی می‌کردند و مستظهر به حمایت علمای نجف غیر از آیت‌الله سیدکاظم طباطبایی یزدی بودند و موقتا مورد تحسین فاتحین تهران واقع شدند و با آنان نهایت همکاری را کردند،‌ و شاخه‌ی شیخ فضل الله نوری که از ابتدای صدور فرمان مشروطیت با طرح مشروطه مشروعه با نیروی روشنفکری اختلاف نظر جدی پیدا کرد و با تداوم مشروطه غیر مشروعه مخالف بود و آن را خلاف شرع می‌دانست. به همین دلیل بود که دولت در اثر فشار نظامی روس‌ها مجبور شد هنجار عادی مشروطه را مجددا نادیده گرفته و مجلس را به زور در تاریخ سوم بهمن ماه 1290 با اخراج وکلا توسط یپرم خان و فدائیان وی و بستندر مجلس، تعطیل نموده کلیه‌ی نشریات را توقیف و نایب‌السلطنه مخالفین خود را تبعید کرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.