Skip to main content
فهرست مقالات

تاملی در دوبیتی سرایی بطرز باباطاهر

نویسنده مسئول:

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (19 صفحه - از 229 تا 247)

چکیده:

مشهور ترین دوبیتیهای ادب فارسی به باباطاهر عریان منسوب است. در این ترانه ها که در نهایت سادگی و به لهجه لری سروده شده اند، عرفان ناب و سوز و گدازهای عاشقانه سراینده دیده میشود. چند قرن پس از باباطاهر، شاعرانی چون پورفریدون، صوفی مازندرانی و... نیز دوبیتیهایی فولکلوریک، عاشقانه و غم انگیز سروده اند که برخی بدلیل شباهت داشتن به اشعار باباطاهر، به دیوان وی راه یافته اند. شاعران این دوبیتیها تلاشی برای تقلید و نظیره گویی اشعار باباطاهر نداشته اند؛ امّا در دوره بازگشت ادبی که شاعران بطرز قدما و بویژه شاعران بزرگ سبکهای خراسانی و عراقی شعر میسرودند، معدودی از شاعران مانند ایزدی کازرونی و غافل فیروزآبادی به سبک باباطاهر نظر داشتند و دوبیتیهایی به لهجه لری سرودند؛ درحالیکه هر دو از دیار فارس بودند و به لری تکلم نمیکردند؛ حتّی نسب ایزدی با چند واسطه به اعراب نجد میرسید. در دیوان این دو شاعر و یا در تذکره ها به وضوح ذکر شده است که این دوبیتیها «بطرز باباطاهر» سروده شده اند. عوامل مختلفی باعث شباهت و تفاوت این دوبیتیها نسبت به دوبیتیهای باباطاهر شده که در این مقاله به بررسی آنها و میزان موفقیتشان در پیروی از سبک باباطاهر میپردازیم. در دوره قاجار، دوبیتی سرای مشهوری بنام فایز دشتی نیز میزیست که گرچه در برخی موارد از ترانه های باباطاهر تاثیر گرفته است، امّا نمیتوان اشعارش را به سبک دوبیتیهای باباطاهر بشمار آورد.

The most famous couplets of Persian literature are related to Baba taher. In these songs, which are written very simple in Lori accent, a pure mysticism and poem’s lovesickness can be seen. A few centuries after Baba taher, poets such as Pur-e Fereydun, Sufi-e Mazandarani and etc. have also composed folk, romance and tragic couplets which some of them came to the Baba taher’s book of poems because of their similarity to his poems. The poets of these couplets have not tried to imitate the poetry of Baba taher, But in the period of literary return, which the poets compose poem in the style of old ones, especially the great poets of Khorasani and Iraqi styles, Few of the poets, such as Izadi-e Kazeruni and Qafel-e Firuzabadi, were interested in Baba Taher’s poetry style and they composed couplets in Lori accent and Baba Taher’s poetry style; While of them were from Fars region and did not speak to Lori accent; Even Izadi’s parentage came to Najd Arabs with several mediators. In the Divan of these two poets or in the biography books it is clearly mentioned that these couplets are "in Baba Taher’s poetry style". Different factors make the similarities and differences of this couplets to the Baba taher’s couplets. In this article, we review them and their success rate in following the style of Baba Taher. During the Qajar period, there was also a famous poet of couplets named Fayez Dashti which, although in some cases, has been influenced by Baba Taher's songs, but his poetry cannot be considered in Baba Taher’s poetry style.

کلیدواژه ها:

باباطاهر همدانی ،ایزدی کازرونی ،غافل فیروزآبادی ،سبک ،تقلید ،دوبیتی

Style ،Imitation ،Couplets ،Baba Taher Hamedani ،Izadi ،e Kazeruni ،Qafel ،e Firuzabadi


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.