Skip to main content
فهرست مقالات

از چکاته تا پساوند (بحثی در معادل کهن فارسی دو اصطلاح شعری «مطلع» و «مقطع»)

نویسنده:

(7 صفحه - از 103 تا 109)

چکیده:

دقایق بلاغی، در میان ملل مختلف، از دیرباز مورد توجّه بوده است. توجّه و تامّل در کارکردهای مخلف زبان در میان ایرانیان نیز سابقه‌ای طولانی دارد. درست است که متنی مکتوب با موضوع علوم بلاغی به دست ما نرسیده است، امّا از آثار ادبی به جا مانده از دوران پیش از رواج فارسی دری، می‌توان دریافت که تامّلات بلاغی ایرانیان بسیار گسترده بوده است. همچنین، گاه، از آثاری یاد شده که در بلاغت ایرانی تالیف شده است. واضح است که پیش از تحت‌الشّعاع قرار گرفتن بلاغت ایرانی از بلاغت عربی، متون بلاغی ایرانی، آرایه‌ها را با نام‌های ویژه می‌شناخته‌اند. برخی از این اصطلاحات، در لابه‌لای متون به یادگار مانده‌اند. نام‌ ایرانی این آرایه‌ها، می‌تواند جایگزینی مناسب برای اصطلاحات عربی رایج در بلاغت باشد. دو اصطلاح از این اصطلاحات، در شعر لبیبی به یادگار مانده است: چکاته و پساوند. بر اساس این بیت، این دو واژه، معادلی ایرانی بوده است که در برابر مطلع و مقطع به کار می‌رفته است.

کلیدواژه ها:

مطلع ،فارسی میانه ،مقطع ،لبیبی ،چکاته ،پساوند ،کاروند


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.