Skip to main content
فهرست مقالات

اصطلاحات مالی و مالیاتی در تاریخ بیهقی

نویسنده:

(17 صفحه - از 114 تا 130)

چکیده:

در تمامی ادوار زندگی بشر مالیات، همواره در شکل‌های مختلف وجود داشته است. تداوم حکومت حاکمان و پادشاهان به‌نحوة اخذ باج و خـراج و مالیات بستگی داشته و نبـردهای فراوانی بر اثر پرداخت نکردن خراج درمی‌گرفته است. یکی از دلایل جنگ «رستم و اسفندیار» پرداخت ‌نشدن به‌موقع خراج بوده است. رستم والی سیستان بود و اسفندیار در مقام ولیعهد ماموریت داشت که به سیستان برود و رستم را به جرم نیامدن به پای‌بوس و نفرستادن خراج دست‌بسته به نزد شاه بیاورد. فردوسی برای سرودن «شاهنامه» با حمایت و پایمردی حییّ بن قتیبه که عامل و مامور وصول مالیات ناحیه طوس بوده، از پرداخت خراج معاف شده است. ما در بسیاری از دوره‌های تاریخی با کمبود منابع در این زمینه مواجه‌ایم. خوشبختانه در دورة حکومت غزنویان منبع غنی و بسیار باارزشی به نام «تاریخ بیهقی» وجود دارد که ما را به بسیاری از اسرار باج و خراج آن روزگار رهنمون می‌سـازد. تاریخ بیهقی در کنار زیبـایی متن و ادبیّت آن، از معتبرترین مـآخذ دربارة تاریخ عصر خویش است. چه ناگفته‌هایی که در این تاریخ بر قلم بیهقی جاری شده و محققان تاریخ را به کار آمده است. در این مجال به بررسی پاره‌ای از اصطلاحات مالی و مالیاتی این دوره از تاریخ گران‌سنگ بیهقی پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

مالیات ،دیوان استیفا ،خراج ،عامل


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.