Skip to main content
فهرست مقالات

«فارسی شکر است» طرحی از گفتمان ملی‌گرایی شکست‌خورده

نویسنده:

نویسنده مسئول:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (30 صفحه - از 59 تا 88)

چکیده:

آغاز داستان‌نویسی نوین در ایران از جریانات فکری- اجتماعی پس از مشروطه تأثیر بسیاری پذیرفته است. در این مقاله به بررسی بازتاب گفتمان «ملی‌گرایی» در داستان «فارسی شکر است»، نوشتة محمدعلی جمالزاده پرداخته‌ایم. با بررسی مسائلی که جامعه حوالی سال‌های ۱۳۰۰ با آن درگیر است -و با توجه به مسألة بافت و زمینه در خلق متن که در تحلیل گفتمان اهمیت ویژه‌ای دارد- درمی‌یابیم که بحث ملی‌گرایی اهمیت زیادی در محافل روشنفکری این دوره داشته و در بسیاری از داستان‌ها بازتاب یافته است. جمالزاده که به‌عنوان نویسنده‌ای پیشرو در عرصة داستان‌نویسی نوین مطرح است به وضوح مبانی نظری خود را در مقدمة «یکی بود یکی نبود» تبیین می‌کند. در این مقاله با بهره‌گیری از رویکرد «تحلیل گفتمان انتقادی» فرکلاف می‌توان گفت که توجه به گفتمان ملی‌گرایی در این دوره نتوانسته است آرمان‌های متضمن در مفهوم ملی‌گرایی را که اهم آن‌ها گسترش قدرت و آزادی ملت در برابر حکومت است، تحقق بخشد و داستان «فارسی شکر است» از این نظرگاه نمایندة این نوع ناکامی در جامعة این دوره است.

The beginning of modern fiction writing in Iran has been greatly influenced by post-constitutional intellectual-social currents. In this article, we analyze the reflection of the discourse of “nationalism” in the story “Persian is Sugar” written by Mohammad Ali Jamalzadeh. By examining the issues that society dealt with around the 1300 SH and considering the issue of context in the creation of the text, which is of particular importance in discourse analysis, we find that the discussion of nationalism has been of great importance in the intellectual circles of this period and has been reflected in many stories. Jamalzadeh, who is a pioneer writer in modern fiction, has clearly stated his theoretical foundations in the introduction to "Yeki bud yeki nabud". In this article, using Fairclough's critical discourse analysis approach, it can be said that paying attention to nationalist discourse in this period could not achieve the ideals of nationalism, the most important of which is the expansion of power and freedom of the nation against the government. Therefore, from this point of view “Persian is Sugar” represents this kind of failure in the society of this period.

کلیدواژه ها:

ملی‌گرایی ، تحلیل گفتمان ، جمالزاده ، داستان‌نویسی نوین

Modern storytelling ، nationalism ، Jamalzadeh ، discourse analysis


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.