Skip to main content
فهرست مقالات

سماع: سیری در حرکات آیینی مذهبی دراویش

نویسنده:

(12 صفحه - از 44 تا 55)

کلید واژه های ماشینی : سماع، حرکات آیینی مذهبی دراویش، رقص، موسیقی، حرکت، سیری در حرکات آیینی، شعر، ریتم‌های، روح، عارفان

خلاصه ماشینی:

"او چرخ‌زدن را در سماع به چرخش فلک، جست‌وجوی حضرت حق و و دست‌افشانی را در آن‌ حال،به پرواز ملک،تشبیه فرموده است،با تکرار حق،تأکید بر تصویر عشق و شیدایی عارفانه می‌کند: « گه چرخ‌زنان همچون فلکم‌ گه بال‌زنان همچون ملکم‌ چرخم پی حق،رقصم پی حق‌ من زان وی‌ام نی مشترکم » او سماع را در پی‌جویی عشق به پروردگار،به‌ سپاهی تشبیه می‌کند که عشق،سلیمان آن است،و گاه‌ سماع را وسیله‌ای می‌داند که تا حد ممکن،انسان را به‌ خدا نزدیک می‌کند،و یا سماع را پنجره‌ای می‌داند که‌ روی به گلستان خداوندی باز می‌شود و سماع‌ بی‌حضور حضرت حق را سماع فسرده و باطل‌ می‌داند: « عشقا تو سلیمان و سماع است سپاهت‌ رفتند به سوراخ خود از بیم تو موران » « به میان این ظریفان به سماع این حریفان‌ ره بوسه گر نباشد برسد کنار باری‌ پنجره‌ای شد سماع سوی گلستان تو گوش و دل عاشقان بر سر این پنجره » « ای بی تو شراب درد گشته‌ ای بی تو سماع‌ها فسرده » مولانا معتقد است که ابتدا برای سماع باید آرامش‌ داشت و درک حضور پیدا نمود: « خموش باش یمانی بساز با خمشی‌ که تا برای سماع تو چنگ ساز کنم » پس از خمشی است که در پی آفتاب،روان‌خواهی‌ شد،چگونه؟با درونیات خود: « در سماع آفتاب این ذره‌ها چون صوفیان‌ کس نداند بر چه قولی بر چه ضربی بر چه ساز » او هر لحظه کائنات را در سماع پروردگار می‌بیند و به همین سبب است که به مریدان،نوید می‌دهد که با آغاز سماع،نشاط روح و نیروی جنبش،در ذات انسان‌ پدپد می‌آید: « صلا ای صوفیان که امروز باری‌ سماع است و نشاط و عیش آری » از اشعار مولوی همچنین درمی‌یابیم که سازهایی‌ که هنگام سماع به‌کار برده می‌شده،چه بوده و چه‌ کاربردی داشته."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.