Skip to main content
فهرست مقالات

نظام دادرسی علوی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : دادرسی، قضا، اسلام، تشکیلات، امام علی علیه‌السلام، امام علی، حکومت، نظام دادرسی امام علی علیه‌السلام، قاضی، نظام

خلاصه ماشینی:

"علم سرشار و ذوق طیار و فهم زخار و رسوخ حقیقت عدالت در اعماق وجود امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام و تجلی آن به صورت ملکه‌ای جدایی‌ناپذیر از حقیقت وجودی ایشان به اندازه‌ای بود که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله او را «فاروق» حق و باطل خواند و به اصحاب خود توصیه نمود که: «پس از من آشفتگی در میان شما بیاید و شما چون دیدید که چنین است علی بن ابی طالب علیه‌السلام را دریابید که او فاروق (وسیله تمیز دهنده) بین حق و باطل است» (19) جدای از سایر عواملی که در ارتباط با لزوم توسعه نهاد دادرسی بیان شد، آنچه بیش از هر عامل دیگری سبب توجه خاص امام به این مسأله در عهد حکومتش گردید، خصیصه عدل در وجود ایشان است، به ویژه آن که انگیزه معرفتی نیز دارد. 1. دیوان امور قضاء در اینجا سخن از دیوانی به پیچیدگی و توسعه دیوانهای کنونی نیست ـ چنان که گفته شد این گونه پیچیدگیها به دلیل محدودیت مسائل جامعه در آن روزگار ضرورتی نداشته است و ثانیا بنای امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام به اقتدای پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بر آسان‌گیری و سادگی (حتی المقدور) بوده است ـ بلکه مراد ما ماهیت نوعی یک سری برنامه‌ها و حرکتهای متناظر و همخوانی است که در مجموعه خود "ساخت تشکیلاتی" معینی را معنارسانی می‌کنند که در سازمان بزرگتری به اقتضای روح حاکم بر آن به ایفای نقش می‌پردازد: که ما از قرائن و نشانه‌هایی پی به وجود حالت اولیه‌ای از آن در عهد امام علی علیه‌السلام می‌بریم: اولا چنان که مترجم کتاب "تاریخ ادبی ایران" علی پاشا صالح در پاورقی صفحه 392 جلد اول آن به نقل از کتاب "مصنفات الشیعة الأمامیة فی العلوم الاسلامیة" (از علامه شیخ الاسلام زنجانی) می‌نویسد: اصل تأسیس "دیوان" در ارتباط با آشنایی مسلمانان با عادات و رسوم ملل دیگر در زمان عمر صورت گرفت و چنان که ادوارد برون در همان کتاب (صفحه 303) به نقل از "الفخری" می‌نویسد یکی از مرزبانان ایرانی که در مدینه بود، عمر را با تجربه شاهان ایران در خصوص دیوان آشنا ساخت و او دستگاه دیوان را برقرار نمود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.